كه بشر را خرده خرده بتحقيق در امر فضا واداشته و امروز تا اندازه بشر برموز ستارگان فضا پى برده است و از صدد تسخير آن‌ها برآمده و اميدوار است كه روزى بتواند بر دوش ماه و زهره پياده گردد و از آن‌ها هم براى زندگى خود استفاده كند و در صورتى كه برخى رهبران باصطلاح مذهبى در آن تاريخ علم ستاره‌شناسى و مطالعه در نجوم را حرام مى‌دانسته و بر سر راه پيشرفت علمى بشر سدى ميكشيدند امام صادق (ع) است كه با كمال صراحت مى‌فرمايد مطلب چنان نيست كه اين عالم نماهاى خشك و ناپخته مى‌گويند. مطالعه در نجوم و تحقيق در كائنات براى دين تو هيچ زيانى ندارد.

٣- امام اشاره ميكند كه اطلاعات شما منجمين كه بر اساس فلسفه كوتاه يونان و يا بر اساس تجربه‌ها و بررسيهاى ناقص دانشمندان ديگر استوار است بسيار كم و كوتاهست و از آن‌ها بحقيقتى نتوان رسيد و چيزى كه مايه اعتماد علمى باشد نمى‌توان بدست آورد و هنوز بشر گام مؤثرى بسوى فضاى كيهان و مدار ستارگان بر نداشته است و مطالعه شما بس منحصر بطالع قمر است كه نزديك ترين ستاره بزمين است.

٤- سپس امام (ع) چند مسأله امتحانى راجع بتناسب ميان چند ستاره طرح كرده است.

١- مشترى و زهره.

٢- زهره و ماه.

٣- خورشيد و سنبله.

٤- سنبله و لوح محفوظ.

آنچه در اين تناسب مبهمست اينست كه منظور از اين نسبت‌گيرى فاصله عمودى اينها است كه عبارت از مسافت ميان مشترى و زهره و يا زهره و ماهست يا مقصود فاصله افقى اينها است از نظر مدار خود باعتبار حال اقتران يعنى اگر مدار هر كدام از اين كواكب را يك دايره عظيمه اعتبار كنيم كه بناچار با هم تقاطع ميكنند و اين ستاره‌ها را در حال اقتران ملاحظه كنيم كه هر كدام در درجه و دقيقه واحده باشند باز هم از نظر افقى ميان اينها فاصله‌اى خواهد بود و سؤال، از آن فاصله است.

البته نمى‌توان سؤالات را حمل بر وجه اول نمود زيرا فاصله عمودى اين ستاره‌ها از يك ديگر نميشود بيك نسبت باشد مثلا مسافت مشترى با زهره و مسافت زهره با قمر از نظر عمودى تفاوت بسيار دارند و بعلاوه اين گونه مسافت را بمقياس درجه و دقيقه نمى‌سنجند درجه و دقيقه باعتبار مدارات است كه تقريبا مسافت افقى را نشان مى‌دهد.

و در علم هيئت و نجوم از مسافت عمودى ستاره‌ها و افلاك اين مقياس بكار نرفته است بنا بر اين مقصود همان فاصله بمعنى دوم است و در اين صورت ممكنست اين فاصله در همه اين چهار مورد بيك اندازه باشد و بتوان از آن بدقيقه تعبير كرد و با مقياس دقيقه آن را سنجيد.

دقيقه يك شصتم درجه دائر است كه درجه يك سيصد و شصتم دائره است بنا بر اين اگر ما مدار همه اين كواكب را يك دائره عظيمه اعتبار كنيم و فرض كنيم اين كواكب در عرض هم قرار گرفته‌اند يعنى در حال اقتران هستند در اين صورت فاصله افقى آنها اندازه معينى دارد كه در اين حديث از آن به ٦٠ يا ٧٠ دقيقه تعبير شده است.

و سنبله گر چه در اصطلاح هيئت و نجوم برجى است از بروج شمس ولى خود ستاره‌ايست كه‌