و هر گاه خدا خواهد باد دبور برانگيزد فرشته‌اى را كه نامش دبور است فرمايد تا بر بيت الحرام فرود آيد و بر ركن شامى بايستد و پر زند تا باد دبور تا آنجا كه خدا خواهد از دشت و دريا پراكنده شود.

سپس امام باقر (ع) فرمود آيا نشنيدى گفتارش را باد شمال، باد جنوب، باد دبور، باد صبا، همانا نسبت داده شده بفرشته‌ها كه موكل بر آنند.

شرح- از مجلسى ره- قوله‌

«فتفرقت ريح الشمال»

توهم نشود كه از اين بيان لازم مى‌آيد كه وزشگاه همه بادها جهت قبله باشد زيرا فرشته باندازه بزرگست كه بر بيت الحرام كه بايستد ميتواند پر خود را از هر جا و بهر سو حركت دهد و مأمور است كه بر كعبه ايستد براى شرافت آن و براى اينكه محل رحمت خدا تعالى و مصدر آنست (و براى اينكه تقريبا وسط معموره جهانست).

قوله‌

«اما تسمع لقوله»

يعنى قول قائل و گويا امام باين گفته مشهور استدلال كرده است كه باد جز شمال و جنوبست كه بآن اضافه مى‌شود زيرا ظاهر اضافه اينست كه با لام باشد و مضاف و مضاف اليه جز هم باشند و اضافه بيانيه نادر است و اگر چه گوينده‌ها اين معنى را ندانند ولى زبان بزبان از كسانى شنيده‌اند كه اين حقيقترا ميدانسته‌اند (و اين روايت اشعار دارد كه واضع لغات يا بعضى از آن‌ها خداوند تعالى است چنانچه جمعى بدان قائلند) پايان نقل از مجلسى ره.

من گويم- باد كششى است در هوا كه جسم سياليست و سبب آن از نظر طبيعى سرد و گرم شدن هواست باين معنى كه چون حرارت هوا كم شود متراكم گردد و بمانند آب يخ زند و بسته گردد و چون حرارت آن بالا رود منبسط شود و پهن و گشاده گردد و بقسمت سرد فشار آورد و جريان توليد كند كه وزش باد است و سابقا گفتيم فرشته رمز يك اندازه نيروى مؤثر در جهان است و هر نيروئى پرتوى از سرچشمه هستى خداوند است و اتكاء اين نيرو ببيت الحرام بيان رمز اين اتكاء است.

٦٤-

از معروف بن خربوذ از امام باقر (ع) فرمود راستى كه خدا را بادهاى رحمتست و بادهاى عذاب و اگر خواهد عذاب بادها را رحمت گرداند تواند فرمود ولى هرگز بادهاى رحمت را عذاب نكند.

فرمود: اين براى آنست كه هرگز مردم فرمان بر خود را مورد مهر و رحمت نساخته و بدنبالش طاعت آنان را وبال و بدبختى آن‌ها كرده باشد جز اينكه از راه طاعت حضرت او بيكسو شوند.