مبارزه حق‌جويان را سركوب و خفه نمايد و امام زير اين بار نرفت تا او را مجبور كرد بپذيرفتن ولايت عهد كه از اين راه او را خرده خرده وارد امور كند و حضرت هم شرط عدم مداخله مطلق در كارها را نمود و ظاهرا منظور حضرت اينست كه طبق عهدى كه با من كردى بايد مرا از تبليغات حكومتى هم معاف دارى و از نامه نگارى من صرف نظر كنى.

١٣٥-

از امام صادق (ع) كه پيغمبر (ص) فرمود: بر مسلمان بايست كه چون مى‌خواهد سفر كند به برادران دينى خود خبر دهد و بر برادرانش هم بايست كه هر گاه از سفر آيد از او ديدن كنند.

شرح- از مجلسى ره-

«قوله حق»

- يعنى ثابت و لازم است و حمل بر استحباب شده پايان نقل از مجلسى ره.

من گويم حق تعهدى است كه بر اثر قرار يا اعتبار و تشريع شارع مقدس بر عهده مكلف آيد و مراعات آن اداى آنست و اگر ادا نشد چه اثرى دارد؟ بايد از دليل ديگرى استفاده شود آثار پرداخت نكردن حق يا غرامت است مانند حقوق مالى و يا كيفر و عقابست با مراتب متعدده‌اى كه دارد و يا صرف سرزنش و توبيخ است و دليل اثبات حق به نفس خود اثبات اين آثار را نميكند و در هر جا بدليل مخصوص بايد ثابت شود مثلا فطره حق لازمى است ولى اگر تا ظهر روز عيد ماه رمضان پرداخت نشد غرامتى ندارد گو اينكه عقاب دارد مانند نفقه اقارب و نفقه زوجه هم در هر روز حق واجبى است و اگر پرداخت نشد غرامت دارد.

و نكته ديگرى كه از اين حديث استفاده مى‌شود اينست كه اين دو حق در برابر هم مى‌باشند و اگر شخص هنگام سفر ببرادر دينى خود خبر داد و بعبارت ديگر با او خداحافظى كرد و اين احترام را از او رعايت كرد هنگام مراجعت هم بر او حق دارد كه از او ديدن كند و اين احترام او را با اين عمل عوض دهد و اگر باو خبر ندهد و با او خداحافظى نكند از او در برابر حق ديدن ندارد و حق گله از او ندارد گر چه حق ديدار مطلق كه ميان برادران دينى مشروع است بجاى خود باقى است.

١٣٦-

پيغمبر (ص) فرمود: دو خصلتند كه بسيارى از مردم در آن دو بفتنه اندرند:

١- تندرستى ٢- فراغت.

شرح- از مجلسى ره- قوله فيهم مفتون- چند وجه دارد:

١- بمعنى اختبار و آزمايش باشد يعنى بيشتر مردم بوسيله اين دو آزمايش ميشوند از طرف خدا كه آيا شكر آن را ميگذارند و قدر آن را ميدانند يا نه؟