بعثت رسول خدا (ص) بود از تسلط كفر و سخت‌گيرى آنان بر مسلمانان كه در دنبالش حق و اهل حق پيروز شدند و دولت ظالمان بر افتاد و خدا رسول خود را بر كفار نصرت داد و ممكنست مقصود از «ما استقبلتم» فتنه‌هاى پس از رسول خدا (ص) باشد و استبداد اهل جهل و گم راهى در امور مسلمانان و ترك يارى رسول پروردگار جهانيان و خطاى بى‌شمار آن‌ها در احكام دين و سپرى شدن دولت آن‌ها و جنگها كه رخ داد و همه اينها عبرت انگيز بود براى كسى كه خرد و فهمى داشت و امتياز حق و باطل را ميداد زيرا دوران رسول (ص) و غزوات و صلح و سازش او با كفار و مشركان درست بر احوال أمير المؤمنين منطبق بود از تاريخ فوت رسول (ص) تا وفات خود او.

و ممكنست مقصود از آنچه با آن رو برو شدند و آنچه بدان پشت دادند يكى باشد بدو اعتبار زيرا كه همه ديگرگونى‌ها و انقلاب‌هاى دنيا وسيله انديشه و پند آموزى است براى مرد خردمند.

و محتملست اگر چه دور است كه مقصود از آنچه بدان روى دارند احوال برزخ و اهوال قيامت و عذاب آخرت و ثوابش باشد و مراد از آنچه بدان پشت كردند عمر گذشته آنان باشد و فناى دنيا و ناپايدارى آن.

دنباله حديث ٢٢- اى بنده‌هاى خدا در آنچه براى شما اهميت دارد خوب بنگريد و تامل كنيد و سپس نگاه كنيد بميدان زندگى كسانى كه خداوند آن‌ها را كشانيد و برد (از آن‌ها انتقام گرفت خ ل) بعلم خودش، آنان كه زندگانى فرعونى داشتند و بستان‌ها كاشتند و چشمه‌ها و كشتزارها و جاه و مقام ارجمند انباشتند، سپس نگاه كنيد كه خداوند با چه وضعى كارشان بپايان آورد پس از آن همه خرمى و شادى و امر و نهى و فرمان‌گزارى، هر كدام شماها شكيبائى كنيد سرانجام بهشت داريد و بخدا كه در آن جاويدان بپائيد و از آن خدا است سرانجام همه امور.

شگفتم بايد و چرا در شگفت اندر نشوم از خطاى اين دستجات پراكنده و دليلهاى پوچى كه هر كدام بر ديندارى خود مى‌تراشند نه پيروى از پيغمبرى دارند و نه اقتداء بكردار و روش وصى پيغمبر نه ايمان و عقيده‌اى بناديده آرند و نه از عيبى خود دار و پارسايند (و نه از عيبى درگذرند خ ل) همان را خوب دانند كه ميانشان بخوبى ياد شود و همان را زشت شمارند كه خودشان زشت و ناروا دانند