بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ١٩٠ - استنتاج

وَ كَذلِكَ جَعَلْناكُمْ أُمَّةً وَسَطاً ...[١] «و اينگونه شما را امت وسط- و ميانه‌رو- قرار داديم.»

يعنى مسلمان واقعى در تمام امور زندگى، اخلاقى، عبادى، اقتصادى و ... از خط اعتدال و ميانه‌روى منحرف نمى‌شود، چيزى كه هست تعريف اعتدال و ميانه‌روى در امور فرق مى‌كند.

در بعضى از امور تعريف اعتدال و دو طرف آن روشن و محسوس است؛ مانند آن دو مثالى كه اشاره شد (شجاعت و سخاوت). ولى بعضى از امور زندگى اعتدال و ميانه‌روى آن با تعريف امرى ديگر قابل تعريف است مثل «عبادت» كه يكى از امور زندگى است ولى فقط اعتدال آن با توجه به مرتبه ايمان هر فرد قابل تعريف است.

حضرت امام صادق ٧ ايمان را به هفت مرتبه تقسيم كرده و فرموده است:

«بعضى از مسلمان‌ها يك مرتبه از ايمان را دارند، بعضى دو مرتبه و بعضى سه مرتبه و همينطور كسانى هستند كه داراى هفت مرتبه از ايمان هستند. شايسته نيست كسى را كه در مرتبه اول ايمان قرار دارد، بار مرتبه دوم را به او تحميل كنند، و كسى‌كه در مرتبه دوم ايمان است بار مرتبه سوم را تحميلش كنند.

همينطور تا مرتبه هفتم.»

آنگاه حضرت حكايتى را بيان مى‌كند و مى‌فرمايد: شخص مسلمانى همسايه مردى نصرانى بود. مسلمان آنقدر از مزاياى اسلام براى آن نصرانى تعريف كرد تا نصرانى علاقمند شد كه مسلمان شود. وقتى مسلمان شد سحرگاه‌هان مسلمان در خانه تازه مسلمان را كوبيد. تازه مسلمان بيرون آمد پرسيد چه خبر شده؟

مسلمان گفت: برخيز و وضو بگير تا باهم به مسجد برويم و نماز بخوانيم.

تازه مسلمان لباس پوشيد و وضو گرفت و با همسايه مسلمانش به مسجد رفتند و مشغول خواندن نماز شدند.

[١] - بقره: ١٤٣