بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ٦٣ - استنتاج

اين تاجر زمانى مى‌تواند از سرمايه گرانبهاى عمرش بنحو مطلوب بهره‌بردارى كند كه يا علم تجارت بياموزد و يا همواره از راهنمايى‌هاى فردى خبره بهره‌مند گردد. چنانكه حضرت على عليهما السّلام مى‌فرمايد:

«من اتّجر بغير فقه فقد ارتطم فى الرّبا»

«كسى‌كه بدون دانش احكام دين تجارت كند، در ربا- و حرام- فرو مى‌رود.»[١]

و حضرت امام سجاد عليهما السّلام فرمودند:

«هلك من ليس له حكيم يرشده».

«هلاك شد كسى‌كه راهنماى حكيم و عاقلى نداشته باشد تا ارشادش كند.»[٢]

علم يا راهنما در بازار دنيا براى به دست آوردن مطاع دنيا هر اندازه اهميت داشته باشد، در به دست آوردن مطاع آخرت و فضايل اخلاقى به مراتب از اهميت بيشترى برخوردار است. لذا مشايخ، طريق اول گام در سلوك الى اللّه براى سالكان را انتخاب راهنما و مربّى دلسوز دانسته‌اند؛ چرا كه قرآن مى‌فرمايد:

فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ؛[٣] «اگر نمى‌دانيد از اهل اطلاع بپرسيد»

در روايات زيادى آمده است كه اهل ذكر امامان معصوم عليهم السّلام هستند:

حضرت امام باقر ٧ در تفسير اين آيه شريفه فرمودند:

«الذّكر القران، و ال الرّسول اهل الذّكر، و هم المسؤولون».

«ذكر قرآن است و اهل بيت رسول ٦ اهل ذكرند و آنها مورد سؤال قرار مى‌گيرند.»[٤]

البته اينگونه روايات انحصار را نمى‌رساند بلكه منظور بيان بهترين و كامل‌ترين و مطمئن‌ترين مصداق است؛ چنانكه حضرت على ٧ در فرازى از فرمايش خود به كميل، در توصيف علماى ربانى مى‌فرمايد:

[١] - نهج البلاغه، كلمات قصار ٤٣٩

[٢] - بحار الأنوار، ج ٧٨، ص ١٥٩

[٣] - نحل: ٤٣

[٤] - نور الثقلين، ج ٣، ص ٥٥