بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ٤٦٢ - استنتاج

گرچه مفسران عالى مقدار اين آيه را در مورد سكر خمر تفسير كرده‌اند ليكن بعيد نيست كه آيه شامل همه عوامل سكرآفرين باشد؛ زيرا هر چيزى‌كه انسان را به خود مشغول كند و از خدا غافل نمايد و نفهمد در نماز چه مى‌گويد، مورد نهى اين آيه است. چنانكه در روايتى، حضرت امام باقر ٧ آيه فوق را چنين معنى كرده است:

«لا تقم إلى الصّلاة متكاسلا و لا متناعسا و لا متثاقلا فإنّها من خلال النّفاق فإنّ اللّه سبحانه نهى المؤمنين أن يقوموا إلى الصّلاة و هم سكارى يعني سكر النّوم»

«برنخيزيد براى نماز، درحالى‌كه كسل، خواب‌آلوده و سنگين هستيد؛ زيرا- به اين حالت نماز خواندن- شعبه‌اى از نفاق است، خداوند مؤمنان را نهى فرموده كه نماز را با حالت مستى؛ يعنى خواب‌آلوده بخوانند.»[١]

و نيز در فرمايشى از حضرت على ٧ آمده است كه فرمود:

«السّكر اربع سكرات: سكر الشّراب و سكر المال، و سكر النّوم و سكر الملك».

«سكر و مستى چهار نوع است: مستى شراب، مال، خواب و حكومت.»[٢]

باتوجه به مطالب پيشگفته، اجتناب از عوامل سكرآفرين، به معناى عامش، بر همه مؤمنان به‌ويژه بر سالكان طريقت و طالبان حقيقت فرض و لازم است، به‌خصوص از خمر كه گفته شد يكى از قوى‌ترين عامل ايجاد عارضه سكر بر عقل انسان است!

سكر حاصله از خمر بسيار سريعتر و قوى‌تر از ديگر عوامل سكرآفرين، عقل انسان را فاسد مى‌كند و به دين و دنيا و آخرت انسان زيان وارد مى‌سازد. و اين‌

[١] - نور الثقلين، ج ١، ص ٤٨٣

[٢] - همان.