بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ٤٦٣ - استنتاج

چيزى نيست كه تنها اديان آسمانى به‌ويژه اسلام گفته باشد و يا حتى بخواهيم با استدلال‌هاى علمى اثرات سوء خمر را بر روح و جسم انسان بررسى نماييم بلكه ابتدايى‌ترين عكس العمل مشروب‌خواران در جامعه، اين حقيقت را آشكار مى‌سازد كه انسان مست چگونه از حوزه انسانيت خارج مى‌شود! البته نمى‌توان گفت: از حوزه انسانيت خارج و به حوزه حيوانيت داخل مى‌شود؛ زيرا حيوانات هم در عالم حيوانى خود، به يك سرى نظام تكوين پايبندند ولى انسان مست كه در واقع قوّه تشخيص و تعادل روانى خود را از دست داده، به هيچ اصلى از اصول انسانى و حيوانى پايبند نيست و شايسته است كه در حقش گفته شود:

... أُولئِكَ كَالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ ...؛[١] «آنها همچون چهارپايانند بلكه گمراه‌ترند.»

قرآن استفاده از خمر را گناه بزرگ (اثم كبير) و پليدى (رجس) و كار شيطان (من عمل الشّيطان) و عامل عداوت و دشمنى (العداوة و البغضاء) و بازدارنده انسان از ياد خدا و نماز (و يصدّكم عن ذكر اللّه و عن الصّلاة) مى‌داند لذا بخاطر اين آفات دستور پرهيز و اجتناب مؤكّد از اين مايه شيطانى را داده، مى‌فرمايد:

... فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ.[٢]

«از آنها- خمر، قمار و ازلام- دورى كنيد تا رستگار شويد.»

و اما روايات در مذمت شراب و شرابخوار بيش از آنست كه در اين مختصر گنجانده شود ناچار اكتفا به دو روايت مى‌شود، رسول گرامى اسلام ٦ فرمود:

«لعن اللّه الخمر و عاصرها و غارسها و شاربها و ساقيها و بائعها و مشتريها و آكل ثمنها و حاملها و المحمولة اليه».

«خداوند شراب را و كسى‌كه مواد اوليه‌اش را مى‌فروشد و آنكس را كه درختش را براى شراب غرس مى‌كند و شرابخوار، و ساقى و فروشنده شراب و خريدار و

[١] - اعراف: ١٧٩

[٢] - بقره: ٢١٩- مائده: ٩٠ و ٩١