بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ٤١٥ - ١ - جواز اصل توسل به غير خدا
أُولئِكَ الَّذِينَ يَدْعُونَ يَبْتَغُونَ إِلى رَبِّهِمُ الْوَسِيلَةَ أَيُّهُمْ أَقْرَبُ ...[١]
«آنها كسانى هستند كه خودشان وسيلهاى- براى تقرب- به پروردگارشان مىطلبند، وسيلهاى هرچه نزديكتر.»
راغب «وسيله» را به معناى «توسل از روى رغبت» معنا كرده است.
مجمع البيان مىنويسد: «وسيله» به معناى «تقرّب به خدا با طاعت» است.
از جمع اين دو معنا استفاده مىشود: هركارى كه سبب نزديكى انسان به خدا شود «وسيله» است و انسان مىتواند براى تقرّب به خداوند از آن استفاده كند.
قرآن كريم همچنين در جواز توسل به غير خدا مىفرمايد:
وَ إِذا قِيلَ لَهُمْ تَعالَوْا يَسْتَغْفِرْ لَكُمْ رَسُولُ اللَّهِ لَوَّوْا رُؤُسَهُمْ وَ رَأَيْتَهُمْ يَصُدُّونَ وَ هُمْ مُسْتَكْبِرُونَ[٢]
«هنگامىكه به آنها- منافقين- گفته شود بياييد تا رسول خدا براى شما استغفار كند، سرهاى خود را- از روى استهزا- تكان مىدهند و آنها را مىبينى كه از سخنان تو اعراض كرده و تكبّر مىورزند.»
... وَ لَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جاؤُكَ فَاسْتَغْفَرُوا اللَّهَ وَ اسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللَّهَ تَوَّاباً رَحِيماً.[٣]
«و اگر اين مخالفان هنگامىكه به خود ستم مىكردند به نزد تو مىآمدند و از خدا طلب آمرزش مىكردند و پيامبر هم براى آنها استغفار مىكرد، خدا را توبهپذير و مهربان مىيافتند.»
اين دو آيه نيز دلالت دارد بر اينكه توسل به غير خدا (از جمله پيامبر) براى استغفار و طلب آمرزش از خدا جايز است و هيچ مانع شرعى ندارد.
[١] - مائده: ٣٥
[٢] - منافقين: ٥
[٣] - نساء: ٦٤