بشنو از نى (شرحى بر حكايتهاى مثنوى) - حق شناس، سيد حسين - الصفحة ٢٦٦ - استنتاج

مى‌انداخت، همان دليلى را مى‌آورد كه شيطان در سرپيچى از فرمان خدا آورد، شيطان گناه سرپيچى خود از فرمان خدا را نسبت به خدا داد و گفت:

قالَ فَبِما أَغْوَيْتَنِي ...؛[١] «شيطان گفت: به جهت آنكه تو مرا گمراه كردى.»

حال كه تو مرا گمراه كردى ديگر چرا عذابم مى‌كنى؟ شيشه را تو شكستى، مرا مى‌زنى؟!

بنابراين، نه همچون شيطان جبرى‌مذهب باش و گناهت را به گردن خدا بينداز و نه همچون مفوّضه اختيار مطلق را بپذير و از خدا خلع يد كن!

بلكه «امر بين الأمرين» را بپذير و قضاى خالق و كوشش مخلوق را در كارها دخيل بدان، مبادا مانند ابليس يك چشم باشى؛ يعنى پديده‌ها را تنها از زاويه جبر نگاه كنى!

[١] - اعراف: ١٣