ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ٣٣٧ - *(باب مزارعه و اجاره) *

زيادى و افزون گرفتن در اجاره زمين نيز حرام است در صورتى كه عوض، نقدين (طلا يا نقره) باشد نه مالهاى غير نقدى، و در اينجا ذكرى از عوض نشده و براى اينكه تعارضى نباشد عوض را در اين خبر (به سهمى معيّن از محصول يا غير آن) ترجمه كرديم با اين توجيه، يا اينكه بگوئيم در زمين عملى انجام داده باشد كه آن موجب اضافه اجاره شده است و پاره‌اى از فقهاء در زمين اضافه را مكروه مى‌دانند و روايات مخالف را حمل مى‌كنند».

٣٩٠١- و اگر شخصى خانه‌اى را به ده درهم (به مدّت معيّنى) اجاره كند و از دو سوم آن خود استفاده كند و يك سوم آن را به ديگرى به همان ده درهم اجاره دهد اشكال ندارد، لكن (همه) آن را به بيش از آنچه اجاره كرده نمى‌تواند اجاره دهد.

شرح: «اين كلام به همين لفظ، خبر حلبى است از امام صادق ٧ كه در كافى نقل شده است».

٣٩٠٢- از امام صادق ٧ پرسيدند: مردى زمين را از اراضى خراجيّه از دولت اجاره كرد به مبلغى معيّن يا به مقدارى معلوم از گندم، بعد آن را جريب جريب يا قطعه قطعه كرده و به مبلغ معيّنى به ديگران اجاره داد كه بيش از مبلغ اصل اجاره است و در آن عملى هم انجام نداده است، و يا آن را چند قطعه كرده و با ديگران قرارداد بسته كه خود بذر و هزينه كشت را بدهد و زمين را آماده كند و نيز در اين صورت اضافه درآمدى از اصل اجاره دارد آيا حقّ دارد كه چنين كارى را انجام دهد يا نه؟ امام ٧ فرمود: هر گاه زمينى را براى كشت اجاره كردى و در آن‌