ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ٥١٢ - *(تعهدات به سوگند و نذر و كفاره) *

مجبور و آن كس كه بزور او را وادار به سوگند كرده‌اند و او نمى‌خواهد و اكراه دارد (كه به سوگند كارى را بر خود واجب كند) سوگندش صحيح نيست و منعقد نگردد، گويد: عرض كردم- خداوند بشما خير دهد- فرق اكراه و جبر چيست، فرمود: جبر از ناحيه حكومت مى‌شود، و اكراه از جانب همسر و پدر و مادر، و هيچ يك از اين نوع قسمها منعقد نخواهد شد. (يعنى شكستن آن كفّاره ندارد).

٤٣١٣- و امير مؤمنان ٧ فرمود: بخدا به دروغ سوگند بخور تا برادر دينى خود را از كشتن نجات دهى.

شرح: «اين خبر ظاهرش وجوب خوردن سوگند دروغ است در جايى كه اگر قسم نخورد برادر مؤمنش به ناحقّ به قتل مى‌رسد و در ضمن شدّت قبح و حرمت قتل بناحقّ را مى‌رساند».

٤٣١٤- اسحاق بن عمّار گويد: امام صادق ٧ در مورد مردى كه روزه نذر كرده بود و توانائى آن را نداشت فرمود: به جاى هر روز دو مدّ به آن كس كه بجاى او روزه گيرد بدهد.

شرح: «ظاهر كلام آنست كه هر روز به كسى كه به جاى وى روزه مى‌گيرد دو مدّ طعام اجرت دهد، ولى به اين معنا كسى سخن نگفته و فقيهى فتوا نداده است، و ممكن است لفظ تلخيص مخلّ شده باشد و در اصل كلام چنين بوده است:

«يعطي من عليه الصّوم عن نفسه كلّ يوم مدّين»

يعنى آنكه روزه بر خود واجب كرده هر روز دو مدّ طعام كفّاره دهد، و با روايت يك مدّ تعارض ندارد بلكه ناذر مختار است».