ترجمه من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق - غفاري، علي اکبر؛ غفاري، محمد جواد؛ بلاغي، صدر - الصفحة ٣٢٦ - *(باب احياء زمينهاى باير و موات) *

مذكور را به كيل معلومى از گندم غير آن زمين خريده باشد چه؟ فرمود: به اين صورت اشكالى ندارد.

٣٨٧٩- ابو الرّبيع شامى گويد: امام صادق ٧ فرمود: زمينهاى عراق را خريدارى نكن، مگر آنها كه در دست كسانى است كه با آنها قرار خراج بسته شده. (چه مسلمان و چه ذمّى مانند اراضى خيبر) زيرا اينها به شمشير مسلمين فتح شده و جزء بيت المال مسلمين است كه هميشه اختيار آن با امام است.

شرح: «اين گونه اراضى را در اصطلاح فقهاء (مفتوح العنوة) گويند».

٣٨٨٠- عبد اللَّه بن سنان گويد: از امام صادق ٧ سؤال شد و من حضور داشتم، در مورد اينكه مردى زمينى باير را آباد كرده و در آن نهرى جارى ساخته و خانه سازى نموده و درخت خرما و ديگر كاشته است. فرمود: زمين را مالك گشته و اجاره حجره‌ها و خانه نيز متعلّق به اوست و عشريه و خراج زمين را او بايد بپردازد، اگر از باران و رودخانه و چشمه سيراب مى‌شود ده يك، و اگر از چاه و دلو براى آب استفاده مى‌كند نيم عشر بايد بپردازد.

٣٨٨١- و سماعة بن مهران گويد: از آن حضرت ٧ سؤال كردم‌