من گويم در دوران امام صادق (ع) فتوحات اسلام وسعت يافت و از جبال پيرنه در مرز فرانسه تا مرزهاى چين مركزى زير پرچم اسلام در آمد و ملت‌هاى چندى در محيط عمومى اسلام در آمدند و با آواى حق جوى قرآن مجيد و نظام دانش پرور اسلام بجستجوى راه درست زندگى مادى و معنوى افتادند و اين حكومت وسيع در اثر مطامع دنيا طلبان زير نفوذ مردانى جاه طلب قرار گرفت و سياستى ناحق در آن پديد آمد از طرفى افكار جديد مختلفى كه هر كدام تلاش ميكردند قرآن را بر خود منطبق كنند ميخروشيد و از طرفى نيروى سياست ميخواست همه چيز را بسود خود بدست داشته باشند و با سر سختى مخالفان جدى و با ارزش طرف ملاحظه را ميكشت و بزندان مى‌افكند پريشانى افكار و سختى و بيرحمى سياست محيط اسلامى را كلافه كرده بود و مدتها وقت لازم بود تا اين ابرهاى تيره افكار از طرفى و امواج تيره سياست خونخوار از طرفى برطرف شوند و پرتو حقيقت جلوه‌گر شود، در اين شرائطست كه امام صادق (ع) بياران و پيروان خود دستور شكيبائى و پايدارى مى‌دهد و آنها را بسازش و مدارا با گروه اكثريت باطل واميدارد زيرا حق بر جا است و از ميان رفتنى نيست هميشه گذشت روزگار بسود حق و حقگويانست باطل است كه چون سرابى خود نمايد و بر باد رود، اين حقيقت در پيروان حق و باطل جلوه‌گر است اينست كه ميفرمايد شما حق‌جويان صبر توانيد و بايد به شكيبائى گرائيد زيرا گذشت روزگار به سود شما است ولى اهل باطل كه مردان هم امروزند و فردائى ندارند صبر و شكيبائى نتوانند و ندارند.

دنباله حديث ١- مبادا زبان بگفتار دروغ و بهتان و بزه و دشمنى بيالائيد زيرا اگر زبانتان را از آنچه خدا نميخواهد و شما را از آن غدقن كرده است نگهداريد بهتر است پيش پروردگارتان كه زبان بدان آلوده كنيد زيرا آلودن زبان بدان چه خدا را بد آيد و از آن غدقن فرمايد پيش خداوند براى بنده هلاكت بار است و مورد دشمنى خدا و كرى و كورى و گنگى روز قيامت است و چنانچه خدا در باره منافقان فرموده است (٨- البقره) كر و گنگ و كورند و بر نگردند (١٧١- البقره- كر و گنگ و كورند و نمى‌فهمند خ ل) يعنى نتوانند سخنى گفت (٢٦- المرسلات) به آن‌ها اجازه داده نشود تا عذر جويند.

مبادا بدان چه خدا از آن غدقن كرده است دست بيالائيد. خموشى پيشه سازيد جز در آنچه‌