٥٩- او جز بنده‌اى نبود كه ما باو نعمت نبوت داديم و او را نمونه اى براى بنى اسرائيل ساختيم ٦٠- و اگر بخواهيم هر آينه از شماها (يعنى از بنى هاشم) فرشته‌هائى بسازيم كه در روى زمين بجاى آنان باشند.

شرح- از مجلسى ره-

«قوله فانزل على نبيه»

بايد نخست آنچه را مفسران در باره اين آيات گفته‌اند ياد آور شويم و سپس برگرديم بشرح خبر «چون مثل بزاده مريم زنند» يعنى اين مثل را ابن زبعرى زده است چون نزد رسول خدا (ص) آمد و در مقام اعتراض باين آيه (٩٨- الأنبياء) راستى شما و هر آنچه ميپرستيد جز خدا سنگريزه دوزخيد.

او يا ديگرى گفت كه نصارى داراى كتابند و عيسى را پرستند و او را زاده خدا دانند و هم فرشته‌ها پرستيده شوند و اولى باين حكم هستند و هم بر اين گفته خدا (٤٥- الزخرف) بپرس از هر رسولى كه پيش از تو فرستاديم- اعتراض داشتند كه محمد ميخواهد ما او را بپرستيم چنانچه مسيح را پرستيدند «بناگاه قومت» قريش از آن مثل «شيون شادى بر مى‌آوردند» بگمان اينكه رسول بدان محكوم مى‌شود.

نافع و ابن عامر و كسائى يصدون بضم صاد قرائت كرده‌اند يعنى از حق روى ميگردانند و گفته شده اين دو قرائت دو زبانند بيك معنى چون يعكف و يعكف «و گويند آيا معبودان ما بهترند نزد تو يا او» يعنى عيسى و اگر عيسى در دوزخ باشد بايد معبودان ما و بلكه ملائكه هم كه معبودند در دوزخ باشند.

«اين مثل را از راه جدال براى تو آوردند» و مقصودشان تميز حق از باطل نيست «بلكه آنان قومى ستيزه جويند» و حريص بر لجبازى «نيست عيسى جز بنده‌اى كه باو نعمت داديم» بنبوت «و او را براى بنى اسرائيل نمونه ساختيم» يعنى يك نمونه شگفت آور و بمانند ضرب المثل سائرى ميان بنى اسرائيل و اين جوابى است كه رفع اشتباه ميكند «و اگر بخواهيم از شماها فرشته‌ها بر آريم اى مردم» چونان كه عيسى را بى‌پدر بر آورديم يا اينكه بجاى شماها در روى زمين فرشته گذاريم «كه به جاى شما باشند».

و مقصود اينست كه گر چه حال عيسى عجيب است كه بيواسطه پدرى بوجود آمده است ولى خدا تعالى بعجيب‌تر از آن قادر است و فرشته‌ها هم چون شمايند از اين رو كه موجودات ممكن هستند و ممكن است بزايش آفريده شوند چنانچه ممكن است بيواسطه اسباب ماديه بطور ابداع بوجود آيند و از كجا شايسته‌اند كه معبود باشند و يا زاده خدا باشند، بيضاوى چنين تفسير كرده است و سپس مرحوم مجلسى ره روايتى از على بن ابراهيم بسند عامه از سلمان فارسى در تفسير آيه قريب بمضمون همين حديث روضه نقل كرده و گفته است:

اين خبر مروى از رجال عامه مؤيد تفسيريست كه در اين خبر وارد شده است و آن را توضيح مى‌دهد پس مقصود از ما ضربوه لك تفضيل آله است زيرا متضمن تشبيه و تفضيل هر دو هست و قول‌