روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٨١ - ترجمه

براى آن‌كه چون تن در جهاد ندهيد [١]كفّار مستولى شوند،و چون مستولى شوند مسلمانان را هلاك كنند،همچنان باشد كه آن هلاك،ايشان به سر خود آورده به دست خود.

اسلم بن عمران گويد:به غزاى قسطنطينيّة [٢]بودم،و امير اهل مصر عقبة بن عامر الجهنيّ بود-صاحب رسول‌اللّٰه [٣]،و امير اهل شام فضالة بن عبيد بود-صاحب رسول‌اللّٰه،و امير جمله لشكر عبد الرّحمن خالد وليد [٤]بود.روميان بيامدند و مصاف بركشيدند و پشت به ديوار مدينه روم بازنهادند،و مسلمانان در برابر ايشان دو صف بركشيدند.سوارى از لشكر مسلمانان بيرون آمد و بر [٥]لشكر روم حمله برد،و صف [٦]ايشان [٧]بردريد،آنگه بر جاى خود آمد و بايستاد،مردمان گفتند:سبحان اللّٰه القى بيده الى التّهلكة.

ابو ايّوب انصارى-رحمة اللّٰه عليه-گفت:شما اين آيت را تأويل چنين مى‌كنى [٨]؟ مردى را كه حمله چنين برد و قتالى چنين كرد و طلب شهادت كرد او را مى‌گوى [٩]خود را در هلاك افگند!ما به دانيم [١٠]،تفسير اين آيت [١١]در ما فرود آمد كه انصاريانيم.

چون خداى تعالى دين مسلمانى عزيز كرد،و رسول-عليه السّلام-ممكّن [١٢]شد،با يكديگر گفتيم در سرّ:تا [١٣]چند از اين جهاد و مشقّت خواهيم ديدن!اسبابها ما مختل شد،مصلحت در آن باشد كه روزى چند با سر املاك و اسباب شويم،و عمارتى كنيم املاك را،خداى تعالى اين آيت فرستاد [١٤]كه: وَ لاٰ تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ ،بترك الجهاد و الاقامة فى الاهل.

آنگه ابن ابو عمران گفت:لا جرم ابو ايّوب چندان [١٥]مداومت كرد بر جهاد كه او را