عبر [١]نتوانستند كردن و به كالزارگاه [٢]نرسيدند و به فتح حاضر نيامدند،و آنان كه اندكى [٣]خورده بودند تن‌درست و قوى به جوى بگذشتند و از تشنگى هيچ زيان نرسيد ايشان را.

فَلَمّٰا جٰاوَزَهُ هُوَ ،چون بگذشت به رود-يعنى طالوت-و آن جماعت اندك از مؤمنان سيصد و سيزده مرد كه با او بودند، قٰالُوا ،گفتند-يعنى آنان كه منافقان بودند-كه آب بسيار خورده بودند: لاٰ طٰاقَةَ لَنَا الْيَوْمَ بِجٰالُوتَ وَ جُنُودِهِ ،ما را طاقت نباشد و قوّت با جالوت و لشكرش.اين بگفتند و از طالوت برگشتند.

آى عجب،اللّٰه تعالى،هر وقتى سببى سازد و نشانه‌اى كند تا نفاق [٤]منافقان به آشكارا كند،و پرده از روى كار ايشان بردارد.در بدايت كار،آدم را محكى ساخت كه ابليس منافق [٥]به او از جمله مقدّسان حضرت بيرون آورد،و گمانى كه در حقّ او بردند به خير خلاف آن آشكارا كرد،و سجده آدم در ميانه [٦]سبب كرد [٧]،بيانش: أَبىٰ وَ اسْتَكْبَرَ وَ كٰانَ مِنَ الْكٰافِرِينَ [٨].

در عهد نوح-عليه السّلام-غرس خرما نهادن [٩]و دفع هلاك قوم از [١٠]وقت به وقت سبب ساخت [١١]ظهور نفاق منافقان آن امّت را.در عهد طالوت،جوى سبب ظهور نفاق منافقان بنى اسرايل كرد تا آنچه در دل داشتند بر صحرا نهادند.

در عهد رسول،هم چونين فرمود: مٰا كٰانَ اللّٰهُ لِيَذَرَ الْمُؤْمِنِينَ عَلىٰ مٰا أَنْتُمْ عَلَيْهِ حَتّٰى يَمِيزَ الْخَبِيثَ مِنَ الطَّيِّبِ [١٢]،اگر آنجا جوى سبب كرد،اين جا درياى [١٣]سبب كند.اگر جوى[٣٣٦-ر]اين كار را بشايد [١٤]درياى بهتر بشايد [١٥]خصوصا كه درياى [١٦]

[١] .دب،آج،لب،فق،مب،مر:عبور.

[٢] .مج،وز،دب،آج،مر:كارزارگاه،فق،مب:كارزار.

[٣] .آج،لب،فق:اندك،مر:آب.

[٤] .همۀ نسخه بدلها+قومى.

[٥] .همۀ نسخه بدلها+را.

[٦] .آج،لب،فق،مب،مر:آدم آن‌وقت.

[٧] .دب،آج،لب،فق،مر+كه.

[٨] .سورۀ بقره(٢)آيۀ ٣٤.

[٩] .آج،لب،فق:نهادند.

[١٠] .همۀ نسخه بدلها:آن.

[١١] .مر:خاست.

[١٢] .سورۀ آل عمران(٣)آيۀ ١٧٩.

[١٣] .آج،لب،فق،مب،مر:دريا.

[١٤] .مج،دب:نشايد،مر:شايد.

[١٥] .مر:شايد.

[١٦] .دب،آج،مب،مر:دريا.