روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٥٩ - ترجمه
كند.و هرگه كه [١]روز مباشرت كند دو كفّارتش لازم آيد:يكى براى اعتكاف،و يكى براى روزه.و اگر به شب كند يك كفّارت،و كفّارت او[٢٣٣-پ]كفّارت [٢]فطر [٣]روزه رمضان باشد.و چون معتكف بيمار شود،يا زن را حيض افتد،از مسجد بيرون آيند و چون نيك شوند با سر گيرند،اگر يك روز اعتكاف داشته باشد و اگر دو روز باشد بنا كنند [٤]-و شرح آن در كتب فقه مسطور است.
علما خلاف كردند در اين مباشرت كه معتكف را از آن نهى كردند،قومى گفتند:مراد مجامعت است،و اين قول عبد اللّٰه عبّاس است و ضحّاك و ربيع [٥].قتاده و مقاتل و كلبى گفتند:آيت در جماعتى آمد كه ايشان اعتكاف گرفتندى،چون ايشان را حاجت بودى،بيامدندى با زنان مقاربت كردندى و غسل بكردندى [٦]و با مسجد شدندى،خداى تعالى اين آيت فرستاد و نهى كرد ايشان را از آن.ابن زيد گفت:مراد به مباشرت جماع است و دون [٧]الجماع از لمس و قبله و انواع تلذّذ.
امّا جماع به اجماع اعتكاف را تباه كند [٨]،و مباشرت بدون الجماع بر دو ضرب است:يا غرض تلذّذ بوده يا نه،اگر [٩]غرض تلذّذ بود مكروه است عندنا و عند الشّافعى،و اعتكاف را تباه نكند عند اكثر الفقهاء،و به نزديك مالك تباه كند.
ابن جريج گفت:عطا را پرسيدم از اين مسئله،گفت:جماع تباه كند اعتكاف را،و ما دون الجماع مكروه است،و آنچه قصد او نه تلذّذ بود مباح است.
سعيد جبير روايت كند از عبد اللّٰه عبّاس كه رسول-عليه السّلام-گفت:معتكف از گناه معتكف است،تا معتكف باشد او را ثواب همۀ حسنات بنويسند.
علىّ بن الحسين-عليهما السّلام-روايت كند از پدرش كه رسول-عليه السّلام- گفت:هركه او در عشر آخر ماه رمضان اعتكاف گيرد،همچنان باشد كه دو حجّ و دو عمره كرده.
[١] .همۀ نسخه بدلها+به.
[٢] .همۀ نسخه بدلها:مثل كفارت.
[٣] .همۀ نسخه بدلها:افطار.
[٤] .همۀ نسخه بدلها:كند.
[٥] .همۀ نسخه بدلها:ربيعه است.
[٦] .مب:نكردندى.
[٧] .همۀ نسخه بدلها:ما دون.
[٨] .همۀ نسخه بدلها+عند اكثر الفقهاء و به نزديك مالك تباه كند.
[٩] .همۀ نسخه بدلها:آنچه.