روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٤٣ - ترجمه
امّا تمسّك ايشان بقوله: قُلْ هُوَ أَذىً ،و تفسير ايشان«اذى»را به قذر و نجاست،و أنّ الاذى ههنا اكثر اعني فى الادبار،هم معتمد نيست براى آنكه حمل الشّىء على غيره باشد من غير علّة جامعة بينهما،و از جمله قياس باشد و ما به قياس نگوييم.
دگر آنكه جماعتى مفسّران تفسير«اذى»به تحريم و مفسده كردند،اگر حمل برآن كنند اين طريقه مطّرد نبود،دگر آنكه«اذى»حاصل است در اين جا بالبول و دم الاستحاضة،و مع ذلك مانع نيست از وطى و اباحت آن،روايت كردهاند عن نافع عن ابن عمرو عن [١]زيد بن اسلم عن محمّد بن المنكدر [٢]عن طرق مختلفة [٣]عن ابن عمر أيضا [٤].
وَ قَدِّمُوا لِأَنْفُسِكُمْ ،گفتهاند:مراد طلب فرزند است،و گفتهاند:مراد آن است كه زنان پارسا را طلب كنيد براى مناكحت تا فرزند صالح باشد،چنان كه [٢٨٩-پ]گفت-عليه السّلام:
تخيروا لنطفكم ،اختيار كنى براى آبتان،يعنى براى فرزند [٥].و همچونين گفت [٦]-عليه السّلام:
فانظر في أي نصاب تضع ولدك فان العرق دساس ,و كذا
قوله-عليه السّلام: إياكم و خضراء الدمن. و گفتهاند:
تقديم الافراط من الاولاد،فرزندان را از پيش فرستادن تا فردا شفيع تو باشند.و بر اين قول مراد امر بود به صبر و توطين [٧]نفس على موت الاولاد و تطييب [٨]النّفس بكونهم شفعاء لابويهم.
و رسول-عليه السّلام-گفت:
من قدم ثلاثة من الولد لم يمسه [٩]النار الا تحلة القسم ،گفت:هركس كه سه فرزند را در پيش افگند،آتش به او نرسد الّا به
[١] .همۀ نسخه بدلها:از.
[٢] .مج،وز،دب،آج،لب،فق،مب+و.
[٣] .لب،فق،مب،مر:عن طرف مخلد.
[٤] .آج،فق،مب،مر+و غرض از ايراد اين وجود آن است تا كه معلوم شود كه اين وجوه كه تمسّك كردهاند به آن از الفاظ قرآن معتبر نيست،اگرچه در اخبار ما نيز وارد است از اباحت و تحريم او كه برآن بود كه تحريم را ترجيح دهد و اجتناب كند از آن-وفّقنا لما فيه المحبّة و الرّضا.
[٥] .آج،لب،فق،مب،مر:فرزندان.
[٦] .همۀ نسخه بدلها:قوله.
[٧] .مر:توطّن.
[٨] .دب،آج،لب،فق،مب،مر:تطيّب.
[٩] .همۀ نسخه بدلها:تمسّه.