روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣١٤ - ترجمه
وَ لاٰ تَنْسَوُا الْفَضْلَ بَيْنَكُمْ ،در شاذّ روايت كردند كه:اميرالمؤمنين علىّ [١]خواند [٢]:و لا تناسوا الفضل بينكم،كقوله: وَ لاٰ تَنٰابَزُوا بِالْأَلْقٰابِ [٣].و تفاعل از ميان جماعت باشد،كما يقال:تعارضوا و تقاتلوا و تشاتموا.و يحيى بن يعمر خواند:و لا تنسوا الفضل،به كسر«واو»[و قال:لأنّ المجرور [٤]اذا حرّك حرّك بالكسر،كقوله:
لَمْ يَكُنِ الَّذِينَ كَفَرُوا [٥] ...،و امّا ضمّ الواو في قراءة العامّة فلأنّ الضّمّة اخت الواو فحرّكها [٦]بحركة تليق [٧]بها] [٨].
و معنى«فضل»گفتند اين جا كه:تمام به دادن مرد است جمله صداق،يا رها كردن زن نيمه صداق،براى آنكه هر دو فضل است و احسان و واجب نيست،خداى تعالى هر دو را هم زن را هم شوهر [٩]را فرمود كه:فضل كنى و بنگرى تا كه سابق بود صاحبش را در اين فضل كه خير او را باشد.و خداى تعالى به آنچه شما مىكنى بيناست بر او بنشود [١٠]،مورد اين كلمت [١١]از آيت مورد حثّ [١٢]است بر خير[٣١٥-پ]و فضل و احسان.
قوله: حٰافِظُوا عَلَى الصَّلَوٰاتِ ،يعنى واظبوا و داوموا [١٣]،مواظبت و مداومت كنى بر نمازها،و بهپاىدارى آن را به اوقات،و به جاى آرى به اركان و شرايط و مواقيت،و حقوق و حدود و واجبات و مندوبات در او به جاى آوردن،و شرط خشوع و خضوع در او مراقبت كردن.
مفسّران گفتند:مراد پنج نماز [١٤]است.
آنگه«نماز وسطى»را تخصيص كرد [١٥]به ذكر،چنان كه گفت:
[١] .مب+عليه الصلاة و السلام.
[٢] .دب:خوانده است.
[٣] .سورۀ حجرات(٤٩)آيۀ ١١.
[٤] .مب،مر:المجزوم،آج،لب،فق:المجزون.
[٥] .سورۀ بينه(٩٨)آيۀ ١.
[٦] .آج،لب،فق:فحركتها.
[٧] .مب،مر:يليق.
[٨] .اساس:ندارد،با توجه به مج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[٩] .دب،مر:و هم شوهر،مب:و هم مرد.
[١٠] .وز:بشود،دب،مب،مر:بشنود.
[١١] .اساس:با خطى متفاوت از متن:كلمات،با توجه به مج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[١٢] .لب،فق،مب،مر:حيث.
[١٣] .همۀ نسخه بدلها:داموا.
[١٤] .مج،وز،دب،آج،لب،مر،فق:نماز پنج،مب:نماز پنجگانه.
[١٥] .آج،لب،فق،مب،مر:كردن.