روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٤١٠
سپرى افگنند.
و اميرالمؤمنين على-عليه السّلام-گفت:هر قائمه آن از قوائم كرسى چندان است كه هفت آسمان و هفت زمين،و كرسىّ در پيش [١]عرش است،و حاملان كرسىّ چهار فرشتهاند،و هر فرشته چهار روى دارند [٢]،قدمهاى ايشان برآن صخره نهاده است كه در زير هفت [٣]زمين است به پانصدساله راه،يك [٤]روى ايشان چون روى آدميان است،بدان روى،روزى آدميان خواهند [٥]،و رويى بر صورت گاو است بدان روى،روزى بهايم خواهند،و رويى بر صورت شير است و بدان روى،روزى سباع و دد خواهند،و رويى بر صورت كركس [٦]است بدان روى،روزى مرغان خواهد.
و ابو ادريس خولاني روايت كند از ابو ذرّ غفارىّ-رحمة اللّٰه عليه-كه گفت،از [٣٤٤-ر]رسول-عليه السّلام-پرسيدم كه:خداى تعالى كدام آيت بر تو انزال [٧]كرد كه از آن بزرگتر نيست؟گفت:آية الكرسىّ.آنگه گفت:نيست هفت آسمان در جنب كرسىّ الّا چون حلقهاى در بيابانى.
و در اخبار مىآيد كه:از ميان عرش و كرسى هفتاد حجاب است از نور و هفتاد حجاب است از ظلمت،اگر آن حجابها نبودى حمله [٨]كرسى از نور حملۀ [٩]عرش بسوختندى.
حسن بصرى گفت:مراد به«كرسيّ»عرش است.بعضى علما گفتند:
«كرسىّ»نام فرشتهاى [١٠]است كه خداى تعالى او را با خود اضافه كرد-اضافه [١١]تخصيص،و مراد به اين تنبيه بندگانش على اعظم [١٢]خلقه،كه او را خلقى باشد كه آسمانها و زمينها به او پر شود.
[١] .مج،وز:كرسى نزد.
[٢] .مج،وز،مب:دارد.
[٣] .مج،وز:هفتم.
[٤] .مج،وز:يكى.
[٥] .اساس،آج،لب،فق،مب:خواهد،با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها و سياق عبارت تصحيح شد.
[٦] .اساس،لب،فق كرك،با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٧] .مج:انزله كرد،كه بر متن مرجّح است.
[٨] .همۀ نسخه بدلها:جمله.
[٩] .آج،لب،دب،فق:جمله.
[١٠] .دب:فريشته.
[١١] .آج،لب،فق+به.
[١٢] .مج،وز،دب:عظم.