روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٠٣ - ترجمه

إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ الَّذِينَ هٰاجَرُوا وَ جٰاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللّٰهِ ،«آمنوا»اى صدّقوا، ايمان آرند و تصديق كنند و هجرت كنند و خانه و مسكن خود رها كنند در رضاى خدا،و در سبيل خداى تعالى جهاد كنند. أُولٰئِكَ يَرْجُونَ رَحْمَتَ اللّٰهِ ،ايشان اميد رحمت خداى دارند.آيت به [١]تسلّى ايشان فرستاد تا آيس نشوند و اميد بر ندارند. وَ اللّٰهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ ،و خداى تعالى آمرزنده و بخشاينده است،بيامرزد گناهكاران را به رحمت.

قوله: يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ ،جماعتى مفسّران گفتند:سبب نزول آيت آن بود كه جماعتى صحابه رسول پيش رسول آمدند،و گفتند:يا رسول اللّٰه!افتنا فى الخمر و الميسر فانّهما مذهبة للعقل مسلبة للمال،ما را فتوا كن در باب خمر و قمار كه اين هر دو عقل برنده و مال رباينده است [٢]،مصدر به جاى اسم فاعل بنهاد مبالغت را [٣].خداى تعالى اين آيت فرستاد.

جماعتى مفسّران روايت كردند كه:خداى تعالى در خمر چهار آيت فرستاد،به مكّه اين آيت فرود آمد: وَ مِنْ ثَمَرٰاتِ النَّخِيلِ وَ الْأَعْنٰابِ تَتَّخِذُونَ مِنْهُ سَكَراً [٤]...، اى مسكرا على احد القولين،و آنگه حلال بود،چون معاذ حبل و جماعتى از صحابه با رسول-عليه السّلام-در اين باب مراجعتى كردند،خداى تعالى اين آيت فرستاد كه:

يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ. جماعتى دست بداشتند و جماعتى دست بنداشتند براى منافعى كه در او بود.تا روزى عبد الرّحمن بن عوف مهمانى كرد و طعامى بساخت و جماعتى را حاضر كرد.چون طعام بخوردند،ايشان را خمر آورد،و ايشان خمر خوردند و اين آنگه بود كه خمر هنوز حلال بود.نماز شام در آمد و ايشان مست شده بودند،يكى را پيش داشتند تا نماز كنند به ايشان،الحمد برخواند و قُلْ يٰا أَيُّهَا الْكٰافِرُونَ [٥]،و در او بخواند كه:اعبد ما تعبدون [٦]،و همچنين تا آخر بى«لا»كه حرف نفى است.