روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٢٠ - ترجمه

خبر است؟ آنگه گفت:اگر ايشان را دستورى بودى تا جواب دادندى،جز اين نگفتندى:

و تزوّدوا فانّ خير الزّاد التّقوى،و اعشى گويد:

اذا انت لم ترحل بزاد من التّقى و ابصرت بعد الموت من قد تزوّدا
ندمت على ان لا تكون كمثله و انّك لم ترصد كما كان أرصدا
مالك دينار گويد:يكى از جمله زهّاد بصره فرمان يافت،جنازه او برگرفتند و خلقى عظيم حاضر شدند.چون به گورستان رسيدند و او را دفن بكردند،سعدون مجنون-و او از عقلاى مجانين بود-بر بالاى [١]رفت،و آواز در داد [٢].

الا يا عسكر الاحيا ء هذا عسكر الموتى
أجابوا الدّعوة الصّغرى و هم منتظروا الكبرى
يحثّون على الزّاد و ما الزّاد سوى التّقوى
يقولون لكم جدّوا فهذا آخر الدّنيا
وَ اتَّقُونِ يٰا أُولِي الْأَلْبٰابِ ،از من بترسى اى خداوندان عقلها،يعنى از عقاب من بترسى و از معاصى من حذر كنى تا در عقاب من نيوفتى! قوله: لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنٰاحٌ أَنْ تَبْتَغُوا فَضْلاً مِنْ رَبِّكُمْ ،سبب نزول آيت آن بود كه جماعتى از عرب چون به حج رفتندى روا نداشتندى هيچ تجارتى كردن از [٣]ايّام عشر دست از همۀ تجارات بداشتندى،و آن را كه در ايّام حج تجارت كردى او را داجّ خواندندى،خداى تعالى اين آيت فرستاد و ايشان را رخصت تجارت داد،گفت:

نيست بر شما بزه‌اى أَنْ تَبْتَغُوا [٢٥٠-ر] فَضْلاً مِنْ رَبِّكُمْ ،كه از خداى تعالى «فضلى»بجوى [٤]،و مراد به«فضل»روزى است.

عبد اللّٰه عبّاس گفت:عرب را سه بازار بود:عكاظ و مجنّه و ذو المجاز.ايشان در وقت موسم آنجا تجارت كردندى و وجه معاش ايشان ازآنجا بودى.چون اسلام در آمد تحرّج كردند از اين،خداى تعالى اين آيت فرستاد و رخصت داد ايشان را در تجارت كردن در اين ايّام.