روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٢ - ترجمه
-عليه السّلام-و آن هفدهم ربيع الاوّل بود،و روزه [١]دحو زمين [٢]از زير كعبه-و آن بيست و پنجم ذىالقعده بود.و روزه [٣]دهه عاشورا بود بر وجه حزن و مصيبت،و روز عرفه،و اوّل روز از ذوالحجّه،و اوّل روز رجب و جمله ماه رجب،و روزه ماه شعبان، و ايّام البيض از هر ماهى.
و روزه قبيح كه حرام است داشتن آن [٤]،هفت جنس است:عيد فطر [٥]و عيد اضحى،و ايّام التّشريق آن را كه به منا بود،و روز شكّ به نيّت ماه رمضان،و روزه نذر معصيت،و روزه [٦]صمت،و روزه [٧]وصال،و روزه همۀ سال [٨]،چنان كه عيدين و تشريق در آن ميان باشد [٩].
و روزه دستورى سه است:زن روزه سنّت ندارد مگر به دستورى شوهر،و بنده به [١٠]دستورى خداوندش،و مهمان جز به دستورى ميزبانش.
و روزه ادب پنج است:مسافر كه از سفر درآيد و [١١]افطار كرده باشد بقيّه روز [١٢]امساك كند بر سبيل ادب.و حايض چون در ميانه روز پاكيزه [١٣]شود،و بيمارى كه بيماريش به شود [١٤]،و كافر كه اسلام آرد،و كودك چون بالغ [١٥]شود.
امّا آنچه روزه را تباه كند و اقسام و ضروب آن و احكامش كه قضا تنها كجا بود،و قضا و كفّارت كجا بود،آن در كتب فقه مشروح است ازآنجا [١٦]وقوف باشد برآن [١٧]قوله تعالى: شَهْرُ رَمَضٰانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ ،نحويان در رفع او خلاف كردند [١٨].بهرى گفتند:فاعل فعلى محذوف است،و المعنى[أتاكم شهر] [١٩]رمضان،
[٣] [١] .همۀ نسخه بدلها:روز.
[٢] .فق،مب،مر:دحو الارض.
[٤] .آج،لب،فق،مر:از.
[٥] .همۀ نسخه بدلها+است.
[٧] [٦] .همۀ نسخه بدلها:صوم.
[٨] .همۀ نسخه بدلها:و صوم الدّهر.
[٩] .آج:در آن را كه به منا بوده باشد،لب:در آن ميان بود و باشد،مر:در آن ميان مىرود.
[١٠] .فق+اذن و،مج،وز،آج،لب:بى.
[١١] .مج،وز،آج،لب+اوّل،دب+واو.
[١٢] .دب،آج+را.
[١٣] .دب:پاك.
[١٤] .همۀ نسخه بدلها:كه در روز به شود.
[١٥] .مب:كه در روز بالغ شود.
[١٦] .آج،لب،فق،مر+كه.
[١٧] .مب:ازآنجا طلب كند.
[١٨] .دب،آج،لب،فق،مر:كردهاند بعضى.
[١٩] .اساس:افتادگى دارد،با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.