روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٦٥ - ترجمه
گويند:«اهيل»با اصل برند.
مفسّران گفتند:در تابوت عصا [١]موسى بود و پارهها [٢]الواح.او [٣]چون الواح بينداخت بعضى از آن [٤]شكسته شد،و پارهاى از آن ترنجبين [٥]كه از آسمان فرومىآمد در تيه،و دو لوح از الواح تورات و نعلين موسى و عمامه [٦]هارون.و تابوت در ميان [٧]بنى اسرايل بود.چون در چيزى خلاف كردندى،آوازى ازآنجا بيرون آمدى و حكم كردى از ميان ايشان.و چون كالزار [٨]بودى به منزلت رايت در پيش داشتندى و به آن طلب فتح و ظفر كردندى.
چون بنى اسرايل در خداى عاصى شدند،خداى تعالى عمالقه را بر ايشان مسلّط كرد تا تابوت از ايشان بستدند [٩]،و سبب آن بود كه:آن پير را كه [١٠]اشمويل را پرورد -نام او عيلى [١١]بود-او را دو پسر بودند،و اين پير حبر و عالم ايشان بود،و صاحب قربانشان بود.او را ازآنجا طعمهاى [١٢]رسم بودى.اين پسران او دست دراز [١٣]كردند و خيانت كردند [١٤]در قربان.و چون زنان در بيت المقدّس نماز كردندى،در ايشان آويختندى و ايشان را رنجه داشتندى.
خداى تعالى وحى كرد به اشمويل كه:عيلى [١٥]را بگو كه تو را دوستى فرزندان منع مىكند ازآنكه ايشان را زجر كنى از خيانت در قربان من و اظهار فساد در قدس من،بر من است كه اين مرتبه از تو بستانم،[٣٣٤-ر]و تو را و فرزندانت را هلاك كنم.
[١] .مج،وز،مب،مر:عصاى.
[٢] .اساس:بارها/پارهها،مج،وز،دب،مب،مر:پارهاى.
[٣] .همۀ نسخه بدلها:موسى.
[٤] .همۀ نسخه بدلها بجز دب:از او.
[٥] .ترانجبين.
[٦] .آج،لب،فق،مر+ابراهيم و روايتى عمامه.
[٧] .آج،فق:ميانه.
[٨] .مج،وز،آج،فق،مب،مر:كارزار،دب:كارزارى.
[٩] .آج،لب،فق،بستندى.
[١٠] .دب،آج،مر:پير كه.
[١١] .وز:عبلى،دب:بلى،مب:على.
[١٢] .مج،وز:ايشان را از اطعمه،دب:و او را،آج،لب،مب،مر:و ايشان را اطعمه،و ايشان را طعمه.
[١٣] .آج،لب،فق،مب،مر:پسران دست درازى.
[١٤] .مب:كردندى.
[١٥] .دب:عيلا،مب:على.