روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٤٢ - ترجمه
و مخورى مالهايتان ميان شما به ناحق،و فروگذارى [١]آن را به حاكمان تا بخورى [٢][بهره] [٣]از مالهاى مردم به بزه،و شما دانى.
مىپرسند تو را از ماههاى[نو] [٤]،بگو كه آن وقتهاست مردمان را و حجّ را،و نيست نيكوى به آنكه در خانهها شويد از پشتهاى آن،و لكن نيكوكارى [٥]آن است كه از خداى بترسى و آييد به خانهها [٦]از درهاى آن،و بترسيد [٧]از خداى تا همانا شما ظفر يابيد [٨].
قوله تعالى: وَ إِذٰا سَأَلَكَ عِبٰادِي عَنِّي ،عبد اللّٰه عبّاس گفت:سبب نزول آيت آن بود كه جهودان گفتند:يا محمّد!خداى دعاى ما چگونه شنود؟و تو مىگويى از اين جا تا به آسمان پانصدساله راه است،و كثافت هر آسمانى پانصدساله راه،و همچنين هفت آسمان است،خداى تعالى [٩]آيت فرستاد.
حسن بصرى گفت:سبب نزول آيت آن بود كه مردى بيامد و رسول را گفت [٢٢٩-پ]:يا رسول اللّٰه!أ قريب ربّنا فنناجيه أم بعيد فنناديه،خداى ما به ما نزديك است تا با او مناجات كنيم؟يا دور است تا به آواز بلندش خوانيم،خداى تعالى اين آيت فرستاد،گفت:يا محمّد!چون بندگان تو را از من پرسند.در آيت حذفى و اضمارى هست«فقل لهم»،بگو ايشان را كه من نزديكم نه به مسافت بل به علم و قدرت آنچه تو از من دور پندارى از روى عالمى من به آن نزديكم،چنان دانم كه آنكس كه [١٠]نزديك [١١]باشد،و آنكه از من بگريزد و دور شود گمان برد كه از من دور است،او در قبضه قدرت من است،چنان كه از شما يكى كسى را در دست [١٢]
[١] .مج،وز:گياريد.
[٢] .آج،لب،فق:تا نخورى.
[٤] [٣] .اساس:ندارد،از مج افزوده شد.
[٥] .مج،وز،آج،لب،فق:نيكوى.
[٦] .اساس:بخانها/به خانهها.
[٧] .آج،لب:بترسى/بترسيد.
[٨] .مج،وز،آج،لب+و بقا اين چهار آيت است.
[٩] .مب،مر+اين.
[١٠] .آج،لب،فق،مب،مر:چنان كه آنكس كه.
[١١] .مب+من.
[١٢] .دب:چنان كه يكى از شما كسى را دوست.