روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٤١٢

چيزها به طبع محلّ حاصل مى‌آيد،حق‌تعالى بازنمود كه:من قيّومم،يعنى قائم [١]به تولّاى افعال خود.

پنجم: لاٰ تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لاٰ نَوْمٌ ،دليل بطلان قول جهودان است كه گفتند:

خداى،عالم به شش روز بيافريد [٢]،خسته شد فاستراح يوم السّبت،روز شنبه بياسود، ديگر دليل است بر بطلان مذهب جهم [٣]كه گفت:خداى تعالى عالم است به علمى محدث،سهو بر او روا باشد.

ششم قوله تعالى: لَهُ مٰا فِي السَّمٰاوٰاتِ وَ مٰا فِي الْأَرْضِ ،دليل بطلان مذهب مفوّضه است كه گفتند:خداى تعالى تفويض[خلق] [٤]عالم كرد با [٥]شخصى محدث كه او را بيافريد و به نيابت خود بداشت.

هفتم قوله تعالى: مَنْ ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِنْدَهُ إِلاّٰ بِإِذْنِهِ ،دليل كرد بر بطلان قول آنان كه نفى شفاعت كردند.

هشتم قوله تعالى: يَعْلَمُ مٰا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ مٰا خَلْفَهُمْ ،دليل مى‌كند بر بطلان قول آنان كه[گفتند] [٦]خداى تعالى عالم است به علم،براى آن‌كه در اين آيت بازنمود كه:معلومات او ما لا يتناهى [٧]است،و معلومات ما لا يتناهى [٨]را علوم ما لا يتناهى بايد، و آن در وجود محال بود.

نهم قوله: وَ لاٰ يُحِيطُونَ بِشَيْءٍ مِنْ عِلْمِهِ إِلاّٰ بِمٰا شٰاءَ ،دليل [٩]بطلان قول كاهنان و منجّمان مى‌كند كه ايشان گفتند:ما غيب مى‌دانيم از سير كواكب بى‌اعلام خداى تعالى.

دهم قوله: وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمٰاوٰاتِ وَ الْأَرْضَ ،ردّ است بر مذهب فلاسفه كه گفتند:عالم خود زمين است و افلاك كه بدان محيط است في [١٠]و راى آن چيزى [١١]