روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٤٩ - ترجمه

پيغامبر را بشناختى و متابعت او نكردى،و قرآن بدانستى [١]و برآن كار نمى‌كنى [٢]،و نعمت خداى مى‌خورى [٣]و شكرش نمى‌گزارى [٤]،و بهشت بدانستى [٥]و طلب نكردى [٦]، و دوزخ بشناختى [٧]و از او بنگريختى [٨]،و شيطان را بشناختى [٩]و مخالفتش نكردى [١٠]، و مرگ را بشناختى [١١]و ساز او بنكردى،و مردگان را بنگريدى [١٢]و عبرت برنگرفتى [١٣]، و عيب خود رها كردى [١٤]و به عيب [١٥]مردم مشغول شدى،دعاى شما را كى اجابت كنند! قوله: أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيٰامِ الرَّفَثُ إِلىٰ نِسٰائِكُمْ ،مفسّران گفتند:سبب نزول آيت آن بود كه در بدايت فرض صيام حق‌تعالى چنان فرمود كه:چون روزه‌دار روزه بگشادى،طعام و شراب و جماع چندانى روا بودى او را كه نماز خفتن بكردندى [١٦]، چون از آن‌وقت بگذشتى حرام شدى تا بر دگر شب نماز شام،و اگر بخفتى پيش ازآن‌كه افطار كردى-و آن‌وقت مضيّق بگذشتى-همچنين روا نبودى او را از اين معنى چيزى تا بر دگر شب.

شبى از شبهاى ماه رمضان بعضى صحابه نماز خفتن با رسول-عليه السّلام- بكرد [١٧]،و گفتند:عمر خطّاب بود [١٨]-و با خانه شد،نفس او را مطالبت كرد به خلوت حلال خود و وقت رفته بود [١٩].او خلوت كرد،چون فارغ شد غسل كرد،پشيمانيى سخت او را دريافت،بامداد برخاست [٢٠]و به نزديك رسول آمد و گفت:يا رسول‌اللّٰه! من به شكايت اين نفس خاطئه پيش تو آمده‌ام.رسول-عليه السّلام-گفت:چه افتاد؟