روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٥١ - ترجمه
و يرين من انس الحديث زوانيا
و بهنّ عن رفث الرّجال نفار
و در حرف [١]عبد اللّٰه مسعود هست:الرّفوث، هُنَّ لِبٰاسٌ لَكُمْ وَ أَنْتُمْ لِبٰاسٌ لَهُنَّ ، اين هم از كنايات مليح است،گفت:ايشان لباس شمااند و شما لباس ايشان [٢]، يعنى ملتبس شوى [٣]به يكديگر و ملتوى،كما قال الشّاعر:
فأصبحت أنّى تأتها تلتبس بها
كلا مركبيها تحت رجلك شاجر
و گفتند [٤]:وجه تشبيه از اينجاست كه چون وقت خواب برهنه شوند بشره هريك از ايشان ملاقى باشد بشره صاحبش را به منزله لباس،قال النّابغة الجعدىّ:
اذا ما الضّجيع ثنى جيدها [٥]
تثنّى فكانت [٦]عليه لباسا
ربيع انس گفت:مراد آن است:هنّ لحاف لكم و انتم لحاف لهنّ،و لحاف جامه خواب باشد.
بعضى دگر از مفسّران گفتند:مراد از لباس سكن [٧]است،چنان كه در شب گفت: وَ جَعَلْنَا اللَّيْلَ لِبٰاساً [٨]،اى سكنا،هريكى از ايشان سكن صاحبش باشد كه دل او به او ساكن شود،دليلش قوله تعالى: وَ جَعَلَ مِنْهٰا زَوْجَهٰا لِيَسْكُنَ [٩]إِلَيْهٰا [١٠].
بهرى دگر گفتند:مراد به لباس آن است كه چنان كه جامه وقايت كند [١١]خداوندش را [١٢]از سرما و گرما ايشان هريكى [١٣]وقايت كنند و حمايت [١٤]صاحبش را از حرام،چنان كه در خبر آمد:
من تزوج فقد أحرز نصف دينه فعليه بالنصف الآخر ، گفت:هركه زن بكرد نيمه دين خود را در حرز گرفت،بر اوست كه نيمه ديگر نگاه دارد.
بعضى دگر گفتند:براى آنكه هريكى از ايشان سترى بود صاحبش را عند [١٥]
[١] .مب:مصحف،مر:حرب.
[٢] .مب:ايشانيد،ديگر نسخه بدلها:ايشانى.
[٣] .مب،مر:شويد.
[٤] .مر:گفتهاند.
[٥] .كذا:در اساس و همۀ نسخه بدلها،چاپ شعرانى(٧٧/٢):عطفها.
[٦] .مر:فكان.
[٧] .مج:مسكن.
[٨] .سورۀ نبأ(٧٨)آيۀ ١٠.
[٩] .اساس:لتسكن،با توجّه به ضبط قرآن مجيد تصحيح شد.
[١٠] .سورۀ اعراف(٧)آيۀ ١٨٩.
[١١] .مج:وقايش كند،مب:نگه مىدارد.
[١٢] .مر:و خداوندش را نگاه دارد.
[١٣] .مب:ايشان نيز يكديگر را،آج،لب،فق،مر+راه.
[١٤] .مب+مىكنند،دب+كنند.
[١٥] .مب:در حال،مر:نزد.