روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٩٨ - ترجمه
خلاف كردهاند،و گفتند:دو ماه و پنج روز باشد عدّت پرستار بر نيمه عدّت زن آزاد، و بعضى اصحابان [١]ما هم اين گفتند.و در عدّت آبستن گفتند جماعتى فقها كه:
وضع حمل باشد،و اگر مرد را هنوز دفن نكرده باشند،و به نزديك ما اين عدّت مطلّقه باشد.
فأمّا المتوفّى عنها زوجها فعدّتها ابعد الاجلين باشد-چنان كه گفتيم-براى آنكه زن آزاد را از شوهر سوك بايد داشتن از ترك زينت و سرمه در چشم كردن [٢]،و از خانه بيرون آمدن.و عبد اللّٰه عبّاس و ابن شهاب هم چنين گفتند و مذهب شافعى و مالكى اين است،و نيز جامه رنگين نپوشد،و جامه سياه خود هميشه مكروه است پوشيدن،و اگرچه چشمش به درد آيد،چيزى در چشم كند كه نه سرمه باشد،و در او طيب [٣]نباشد.
امّ سلمه روايت كند كه:زنى به نزديك پيغامبر-صلّى اللّٰه عليه و آله-آمد و گفت:يا رسولاللّٰه!شوهر دخترم فرمان يافته است،و او را چشم درد مىكند و رنجور است،دستور باشى [٤]كه سرمه در چشم كند؟ رسول-عليه السّلام-گفت:يكى از شما روا مىداشت كه يك سال در خانه بنشيند و جامه كهنه پوشد و زينت رها كند و سرمه رها كند،آنگه بيرون آيد و پشكى به سگى [٥]اندازد،يعنى كه عدّت شوهر بينداختم.اكنون چهار ماه و ده روز نمىتواند صبر كردن! و رسول-عليه السّلام-گفت:حلال نباشد هيچكس را كه ايمان دارد به خداى و [٦]قيامت كه بر مردهاى [٧]سوك دارد بالاى سه روز،مگر زن [٨]كه سوك شوهر
[١] .آج،لب،فق:اصحاب.
[٢] .مب،مر:در چشم كشيدن.
[٣] .فق:داروى طبيب،آج،لب،مب،مر:داروى طيب.
[٤] .دب،مب،مر:دستورى باشد،آج،لب،فق:دستور مىباشى.
[٥] .اساس،مج،وز،آج،لب،فق:بسكى،مب:سكى،مر:بسنكى،دب:ندارد.اختيار متن از روى اطمينان با توجّه به نصّ روايت از تفسير طبرى چاپ مصر(٥١٢/٢)صورت گرفت كه از امّ سلمه نقل شده است كه زنى همسرش را از دست داد،چشمش درد گرفت خدمت پيامبر آمد و در مورد سرمه سؤال كرد.حضرت فرمود: «لقد كانت احداكنّ تكون فى الجاهليّة فى شرّ احلاسها،فتمكث فى بيتها حولا اذا توفّى عنها زوجها،فيمرّ عليها الكلب فترميه بالبعرة أ فلا اربعة اشهر و عشرا». أ يضارك:ص ٣٢٦ همين جلد.
[٦] .مب+به روز.
[٧] .همۀ نسخه بدلها:مرده.
[٨] .آج،لب،فق،مب،مر:زنى.