روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٨٣ - ترجمه
فرونهد [١]كه مرا از اين گناه توبه نيست،از رحمت خداى نوميد شود گناه مىكند و اصرار مىنمايد.
راوى خبر گويد كه:حبيب بن الحارث به نزديك رسول آمد،گفت:يا رسول اللّٰه! إنّي رجل معراض للذّنوب [٢]،من مردىام كه تعرّض گناه بسيار كنم،مرا تدبير چيست؟گفت:توبه كن.گفت:يا رسولاللّٰه!توبه مىكنم،و با سر گناه مىشوم.
گفت:پس از آن با سر توبه شو.گفت:يا رسولاللّٰه!پس گناه من بسيار شود [٣].
گفت:يا حبيب!عفو خداى از گناه تو بيشتر است.
فضيل عياض گفت معنى آيت آن است كه:خود را در هلاك ميفكنى به گمان بد كه به خداى برى [٤]،نبينى در عقب اين گفت: وَ أَحْسِنُوا ،و مراد آنكه:و أحسنوا الظّنّ باللّٰه انّ اللّٰه يحبّ المحسنين الظّنّ به.
اسماعيل بن على برادرزاده دعبل شاعر گفت:در نزديك حسن هانى شديم در بيمارى كه او را بود به عيادت،او را گفتيم:يا با على!تو در اوّل روزى از روزهاى آخرت،و آخر روزى از روزهاى دنيا،توبه بكن.گفت:اسندوني،مرا بازنشانى،او را بازنشاندند.گفت:
حدّثني حمّاد بن سلمه عن يزيد الرّقاشىّ عن انس بن مالك، عن النّبى-صلّى اللّٰه عليه و آله-انّه قال: جعلت شفاعتي لاهل الكبائر من امتي أ تراني لا اكون منهم ؟پيغامبر-عليه السّلام-گفت:من شفاعت خود براى اهل كباير امّت نهادهام،گمان برى كه من از ايشان نيم [٥]
«و كان أحسننا ظنّا باللّٰه [٦]،از ما [٧]همۀ او به خداى نيكوگمانتر [٨]بود.
انس گفت:رسول-عليه السّلام-گفت:
لا يموتنّ احدكم الّا و هو يحسن الظّنّ [٩]باللّٰه انّ حسن [١٠]الظّنّ باللّٰه ثمن [١١]الجنّة، گفت:نبايد [١٢]كه مرگ به يكى از شما آيد و [١٣]او به
[١] .فق:با خود گويد،مب:با خود انديشه كند.
[٢] .آج،لب،فق،مب،مر:الذّنوب.
[٣] .مج:شو.
[٤] .مب:بريد:آج:كه خداى را برى.
[٥] .مج،وز،دب،آج،لب:نهام.
[٦] .همۀ نسخه بدلها:باللّٰه ظنّا.
[٧] .در مج،وز،دب:از هما.
[٨] .مج:نيكوگماتر.
[٩] .آج،لب،فق،مب:بالظن.
[١٠] .لب،فق،مب:احسن
[١١] .مج:ثمنا.
[١٢] .آج،لب،فق:نبادا،مب،مر:مبادا.
[١٣] .مج+از