روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٨١ - ترجمه

داد [١]،برادرش برفت و او را به زنى كرد تا چون او طلاق دهد با زن برادر باشد.پس [٢]عبد اللّٰه عمر گفت.نشايد الّا به نكاح[٣٠٣-پ]رغبت.ما بر عهد رسول -عليه السّلام-اين را سفاح خوانديم،كه رسول-عليه السّلام-گفته است:

لعن اللّٰه المحلّل و المحلّل له، يعنى شوهر دوم و اوّل.

عقبة بن عامر روايت كرد كه رسول-عليه السّلام-گفت:

أ لا ادلّكم على التّيس المستعار؟قالوا [٣]:بلى يا رسول اللّٰه،قال [٤]:هو المحلّل و المحلّل له، گفت:

راه نمايم شما را بر نر بزى به عاريت بستده؟گفت:بلى يا رسول‌اللّٰه.گفت:آن باشد تا [٥]او را درآرند تا تحليل كند براى ديگرى اين معنى خواست.

قبيصة بن جابر الاسدىّ گفت،شنيدم از عمر خطّاب كه مى‌گفت بر منبر:لا اوتى [٦]بمحلّل و لا محلّل له الّا رجمتهما،هيچ‌كس را پيش من نيارند از آنان كه حلّه- و جند [٧]براى ديگرى،الّا هر دو را رجم كنم. وَ تِلْكَ حُدُودُ اللّٰهِ ،اين كه بيان كرد و گفت در اين آيت،از جمله حدود خداست،بيان مى‌كند براى آنان كه بدانند.

عاصم خواند به روايت ابان و مفضّل:«نبيّنها» [٨]،به«نون»و اگرچه اين بيان براى عالم و جاهل آمد،عالمان را تخصيص كردند،چنان كه گفت: هُدىً لِلْمُتَّقِينَ ،و اين طريقه را بيان كرده‌ايم فيما تقدّم.

قوله: وَ إِذٰا طَلَّقْتُمُ النِّسٰاءَ ،چون طلاق دهى زنان را،خطاب است با صحابه [٩]رسول،و مراد ايشان و ما [١٠]. فَبَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ ،اى قاربن بلوغ الاجل،و هو انقضاء العدّة،مراد به«بلوغ اجل»،مقاربت بلوغ است،نه آن‌كه عدّت تمام به سر شود،چه اگر چنين باشد او را امساك نرسد[كه چون عدّت به سر آمد،زن مالك نفس خود گشت،مرد را رجعت نرسد] [١١]امساك به معروف چون كند يا تسريح،كه نه امساك