روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٣٠ - ترجمه

قرآن براى آن‌كه مثلين‌اند [١]،چنان كه شاعر گويد:

و لا يشاركك [٢]عندي بعد واحدة [٣] لا و الّذي اصبحت عندي له نعم [٤]
فَاذْكُرُوا اللّٰهَ كَذِكْرِكُمْ آبٰاءَكُمْ ،بيشتر مفسّران در اين آيت گفتند كه:عرب را عادت بودى [٥]كه چون [٦]حجّ بگزاردندى بيامدندى و به نزديك كعبه بايستادندى و مفاخر پدران خود مى‌گفتندى كه:كان ابي يقرى الضّيف و يضرب بالسّيف و يطعم الطّعام و ينحر الجزور و يفكّ العانى [٧]و يجزّ النّواصى و مانند اين،پدر من مهمانى چنين كردى،و شمشير چنين زدى،و درويشان را طعام چنين دادى،و شتران كشتى،و اسيران را از بند رها كردى و مويهاى پيشانى ايشان ببريدى،و اين علامت آزاد كردى اسيران بودى و آنچه بدين ماند.

حق‌تعالى گفت:به بدل آن‌كه اين محالات مى‌كردى [٨]ذكر من كنى [٩]چه خانه [٢٥٣-پ]،خانه من است و نعمت نعمت من است،و به نعمت و تمكين من شما و پدران شما ممكّن شدى،پس شكر من و ذكر من بايد كردن شما را،نه ذكر پدران.

سدّى گفت:عرب را عادت بودى كه چون حجّ بگزارندى به منا گفتندى:اللّهم انّ ابي كان عظيم الجفنة عظيم القبّة كثير المال فأعطني مثل ما اعطيته،بار خدايا، پدر من بزرگ جفنه،بزرگ قبّه،بسيار مال بود.بار خدايا!چندان كه او را دادى [١٠]مرا بده [١١].خداى تعالى گفت:اين ثنا كه بر پدران مى‌گوى بر من گوى.

عبد اللّٰه عبّاس و عطا و ربيع و ضحّاك گفتند:معنى آن است كه فاذكروا اللّٰه كذكر [١٢]الصّبيان الصّغار الآباء،مرا خوانى و پناه با من دهى و فزع با من كنى و