تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٤٨٩ - آيا عظمت روح آدمى به درجهاى مى رسد كه خطاها تأثيرى در آن نداشته باشد ؟

((٣٣٠٨)) اين نباشد ور بود اى مرغ خاك بحر قلزم را ز مردارى چه باك
((٣٣٠٩)) نيست دون القلتين و حوض خرد كش تواند قطره‌اى از كار برد
آيا عظمت روح آدمى به درجه‌اى مى رسد كه خطاها تأثيرى در آن نداشته باشد ؟
آيا چنين است كه عظمت روح آدمى بمرتبه‌اى مى رسد كه در ما فوق تأثيرات معمولى خطاها قرار مى گيرد ؟ جلال الدين در ابيات فوق جواب مثبت باين مسئله مى دهد . مى گويد : روح مرد الهى اقيانوس بىكرانى است كه افتادن يك مردار در آن هيچ تأثيرى نمى بخشد .
اين اقيانوس بىكران است و آب اندكى نيست كه كمتر از دو كوزه بوده باشد ، روح مرد الهى حوض كوچك هم نيست (١) كه يك قطرهء آلوده آن را بيالايد ، يا كم شدن يك قطرهء ناچيز تأثيرى در آن داشته باشد .
اين مطلب را كه جلال الدين به طور مطلق جواب مثبت مى دهد ، بنظر صحيح نمى رسد .

(١) قلة در لغت عربى به معناى كوزه بزرگ است . در بعضى از روايات مربوط به مقدار كُر همين كلمه به قرار ذيل بكار برده شده است : « إذا كان الماء قدر قلتين لم ينجسه شيئى » . . ( وقتى كه آب به مقدار دو قله بوده باشد چيزى او را نجس نمى كند ) . . از ابن دريد لغت دان معروف نقل شده است كه : ظرفيت يك قله پنج مشك آب است . وسائل الشيعة ، ج ١ ، ص ١٢٣ . . در لسان العرب - ابن منظور مقادير مختلفى براى قله نقل شده است . .