تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٥٤٤ - تشنيع كردن صوفيان بر آن صوفى كه بسيار مى گويد

آيه
روايت
چند غريزه يا چند نيرو كه در كارگاه وجود انسانى تنظيم شده است نبايد يكى را تقويت و ديگرى را تضعيف نمود
آيه « قالَ فَإِنِ اِتَّبَعْتَنِي فَلا تَسْئَلْنِي عَنْ شَيْءٍ حَتَّى أُحْدِثَ لَكَ مِنْه ذِكْراً . » ١٨ : ٧٠ [١] ( [ خضر به موسى ] گفت : اگر به دنبال من آمدى از هيچ چيز مپرس ، تا من در بارهء آن شيئى تذكرى به تو بدهم ) .
« قالَ هذا فِراقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ ١٨ : ٧٨ . . . » [٢] ( گفت [ خضر ] اين است جدايى ميان من و تو . ) روايت « خير الامور اوسطها . » [٣] ( بهترين امور حد وسط آنها است . )

((٣٥١٤)) بر قرين خويش مفزا در صفت كآن فراق آرد يقين در عاقبت
چند غريزه يا چند نيرو كه در كارگاه وجود انسانى تنظيم شده است نبايد يكى را تقويت و ديگرى را تضعيف نمود در كارگاه وجود انسانى عده‌اى از غرايز و نيروها و سيستم معينى را تشكيل داده‌اند . مجموعهء اين سيستم موقعى به فعاليت مطلوب خود ادامه مى دهد كه غرايز و نيروهاى مزبور تعادل را از دست ندهند .
اگر يكى از آنها تقويت و ديگرى تضعيف شد ، باعث از ميان رفتن ضعيف گشته در نتيجه در مجموعهء سيستم كارگاه وجود انسان اختلال وارد مى شود . اين مطلب را از هر نظرى كه بنگريم صحيح و منطقى است .

[١] سوره كهف ، آيهء ٧٠ . .
[٢] سوره كهف ، آيهء ٧٨ . .
[٣] مضمون اين روايت ، هم در آيات قرآنى وارد شده است و هم در احاديث معتبر . .