تأثير آنها در انسان نيست . خداوند متعال غرايزى را در انسان ايجاد كرده است و اين غرايز به قدرى با شخص مربوط و پيوستگى دارد كه مى تواند به صورت نفس در آمده خود طبيعى را تشكيل بدهد . با اين حال از آن جهت كه خداوند در مقابل اين همه غرايز حيوانى مشاعر و انديشه و تعقل و وجدان عطا فرموده است ، بهترين وسيلهء تعديل و تنظيم غرايز را در اختيار آدمى قرار داده است . در قرآن مجيد مى خوانيم :
« وَنَفْسٍ وَما سَوَّاها . فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَتَقْواها . قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاها وَقَدْ خابَ مَنْ دَسَّاها . » ٩١ : ٧ - ١٠ [١] ( سوگند به نفس انسانى و آن چه كه آن را تنظيم نموده ، هم فجور و هم تقوا را به آن نفس الهام كرده است ، البته رستگار گشت كسى كه نفس را تزكيه نمايد و محروم و دچار ياس شد كسى كه آن را تباه كرد ) .
اين مطلب كه تأثير شيطان در انسان به درجهء علت صد در صد نمى باشد ، در آيهء شريفهء ذيل با صراحت گوشزد شده است :
« وَقالَ اَلشَّيْطانُ لَمَّا قُضِيَ اَلأَمْرُ إِنَّ الله وَعَدَكُمْ وَعْدَ اَلْحَقِّ وَوَعَدْتُكُمْ فَأَخْلَفْتُكُمْ وَما كانَ لِي عَلَيْكُمْ مِنْ سُلْطانٍ إِلَّا أَنْ دَعَوْتُكُمْ فَاسْتَجَبْتُمْ لِي فَلا تَلُومُونِي وَلُومُوا أَنْفُسَكُمْ ما أَنَا بِمُصْرِخِكُمْ وَما أَنْتُمْ بِمُصْرِخِيَّ إِنِّي كَفَرْتُ بِما أَشْرَكْتُمُونِ مِنْ قَبْلُ إِنَّ اَلظَّالِمِينَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ . » ١٤ : ٢٢ [٢] ( هنگامى كه [ در روز رستاخيز ] امر الهى تمام شد ، شيطان به مردم گمراه مى گويد : خداوند به شما وعدهء حق داد و من هم به شما وعده مى كردم و تخلف مى نمودم ، من بشما تسلطى نداشتم مگر اين كه شما را به سوى بدىها دعوت كردم شما هم پذيرفتيد ، مرا ملامت نكنيد ، خودتان را ملامت كنيد ، نه من مى توانم [ امروز ] به ناله و پناهندگى شما اثرى داشته باشم نه شما مى توانيد استغاثه و ناله هاى مرا اجابت كنيد ، من به آن چيزها كه در دنيا پيش از اين مرا شريك قرار داده بوديد كفر مى ورزم ،

[١] سوره شمس ، آيات ٧ تا ١٠ . .
[٢] سوره ابراهيم ، آيهء ٢١ . .