تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٢٠٤ - مسئله اول - آيا شيطان در مكتب اسلام همان اهريمن يا ظلمت در مكاتب ديگر است ؟

مسئله اول - آيا شيطان در مكتب اسلام همان اهريمن يا ظلمت در مكاتب ديگر است ؟
بعضى از دانش پژوهان بىاطلاع گمان كرده‌اند : مسئله شيطان در مكتب اسلام همان موجود اهريمنى است كه در آيين زردشت در مقابل اهورا مزدا قرار گرفته است و يا همان خالق ظلمت و شرور و ناملايمات است كه در مسلك مانى ديده مى شود . اين گونه مطالب اساس معقول و تاريخى ندارد . در آيين زردشت خلاصه مطلب بقرار ذيل است :
« حال اگر خوانندگان محترم يك يا دو دقيقه با ما در ميدان يك بحث فلسفى قدم نهند ، خواهند ديد كه اگر حتى در گاتها و اوستا اين طورى كه متعددا اسم اهورا مزدا كه به خالق يكتا اطلاق شده انتشار نيافته بود و همان عقايد مندرسه اهورا مزدا و اهريمن ( خدايان زردشتيان ) در دست بود ، با كمال سهولت مى توانستيم يكتا پرستى را از تعاليم حضرت زردشت ثابت كنيم .
چطور ؟ فرضاً اگر ما از مذاهبى چند كه امروز در ارشاد جامعهء بشرى در مناقصه هستند چشم پوشى نموده و فقط به يكى از روس اديان امروزى مانند اسلام و يا مسيحيت پرداخته و آن را نقطه نظر خود قرار دهيم ، خواهيم ديد كه : قضيهء ذات احديت از يك طرف و شيطان از طرف ديگر كه چگونه شيطان پس از طرد از عالم بالا و نزولش بزمين مى تواند در ارواح بشرى راه يافته و آنان را اذيت و آزار و گمراه كند و چگونه در موقعى شيطان به امر الهى نابود خواهد شد ، با معتقدات زردشتيان كه اهورا مزدا از يك طرف و اهريمن از طرف ديگر است توافق دارد ، البته اگر دين حنيف اسلام در زمانى ظاهر شده بود كه بشر فاقد همه گونه تمدن و معلومات بود و تطورات تاريخى و مغايرت الفباء و غيره همين طورى كه تعليمات حضرت زردشت را در پرده داشته بود ، تعليمات حضرت محمد صلى الله عليه و آله را در حجاب جهل مخفى كرده بود ، امروز به آسانى تمام