تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٦٠٤ - شما اى مربيان جامعهء بشرى بكوشيد اين مناقشات لفظى را خاتمه بدهيد يا به حد اقل تقليل بدهيد
ستمكار نواخته خواهد شد .
اين يك انتقام الهى است . ديگرى مى گويد : نه خير ، بلكه انتقام دست طبيعت است .
بسيار خوب ، اگر طبيعت آن موجود خود آگاه است كه حتى از زواياى درون مردم و از نيتها هم با خبر است كه سيلى را به قصد ستم زده نه به عنوان تأديب يا كيفر شايسته ؟ پس شما هم مانند ما يك حسابگر مطلق را كه در پشت پرده محسوسات محاسبه راه انداخته است مى پذيريد ، اين حسابگر مطلق را خواه طبيعت آگاه ( كه محسوس نيست ) بخوانيد و خواه مشيت خدا ، آيا معنى يكى نيست ؟ با ملاحظهء مطالبى كه در اين مسئله گفته مى شود ، آرى ، معنى يك حقيقت است .
((٣٦٨٧)) صاحب سرّى عزيزى صد زبان گر بدى آن جا بدادى صلحشان
شما اى مربيان جامعهء بشرى بكوشيد اين مناقشات لفظى را خاتمه بدهيد يا به حد اقل تقليل بدهيد مسلم است كه مناقشات لفظى كه سرتاسر علوم نظرى و فلسفه را فرا گرفته ممكن نيست به وسيلهء يك يا چند نفر معدود جمع آورى و توضيح داده شود ، زيرا براى خاتمه دادن به نزاع اصالت وجود يا ماهيت كه با در نظر داشتن مغايرت عالم ذهن و خارج يك مناقشهء لفظى در بارهء حقيقت عينى است ، كاوش و صرف وقتهاى زيادى مورد احتياج است و همچنين براى اثبات اين كه مسئلهء ثبوت صانع غالباً به جهت مناقشات لفظى در ابهام مانده است ، بايستى مباحث و دقت كارىهاى فراوانى صورت بگيرد .
آن چه كه به نظر مى رسد اين است كه در هر رشتهاى از مباحث فلسفى و علوم نظرى مربوط به انسان ، هر شخص متخصصى ضمن طرح مسائل مربوط به ديدگاه خود ، فصلى هم در بارهء مناقشات لفظى باز نموده و به توضيح آن بپردازد ، البته اين اقدام زياد مشكل