تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٦٠٠ - آيا احتمال مى دهيد كه جنگهاى لفظى گاهى علت جنگهاى خونين و خانمان سوز مى باشد ؟

به جهت ناراحتى شكايتى داشته باشد ، ساير اعضاء هم شب را بيدار خواهند بود ) .
مدرك اين روايت در گذشته ذكر شده است .


((٣٦٨٥)) در تنازع آن نفر جنگى شدند كه ز سرّ نامها غافل بدند
((٣٦٨٦)) مشت بر هم مى زدند از ابلهى پر بدند از جهل و از دانش تهى
آيا احتمال مى دهيد كه جنگهاى لفظى گاهى علت جنگهاى خونين و خانمان سوز مى باشد ؟
اگر عالم بشريت از هوى پرستىها و فريب دادن يكديگر و خريد و فروش انسانها روزى فراغت پيدا كند و با تحمل و شكيبايى شايسته مشغول تصفيهء حساب عوامل حق كشى و جنگهاى خانمان برانداز شود ، مسلماً خواهد ديد ، كه موضوع الفاظ كه بشريت آن را با تمام بىاهميتى در زندگانى خود به كار مى برد و شايد هر فردى حد اقل از هنگام بيدار شدن تا موقع به خواب رفتن صدها لفظ به كار ببرد حائز حياتىترين مسائل انسانى است .
درست دقت فرماييد ، ما با نظر به وضع حواس و ساير وسايل درك و غرايز غالباً در معرض اشتباه و خطا قرار گرفته‌ايم ، ما همانند آن آب چاه هستيم كه اگر فشار هوا به وسيلهء تلمبه آن را به طرف بالا به حركت نياورد ، به طور طبيعى و ضرورى رو به پايين و ته چاه مى رويم ، مادامى كه يك عامل جبرى از ناحيهء قانون و كيفر ما را تهديد نكرده و يا توجهات اخلاقى و دينى مانعى براى ما ايجاد نكند ، رو به حيوانيت و بلكه رو به پستتر از حيوانيت مى رويم .
اين اصلى است كه هيچ مكتب روانى و اجتماعى و فلسفى نمى تواند منكرش بوده باشد ، اگر موضوع الفاظ در كار نبود ، ما مجبور مى شديم به مقدار زيادى با خود