تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٥٩٠ - هر موجودى به مقدار عظمتى كه دارد آثار فراوان و متنوعى را دارا مى باشد

اكنون معناى اين جمله را كه در بالا عنوان كرديم ، ( ابديت از آن كسى است كه به آب حيات علم لدنى دست بيابد ) . كاملًا روشن مى شود ، زيرا با شروع معرفت فوق دانشهاى معمولى ، آشنايى با ابديت شروع مى گردد ، آشنايى با ابديت گرايش به آن را نتيجه مى دهد ، گرايش به ابديت نيز آغاز غوطه خوردن در ابديت است .


((٣٦٧٣)) گر چه فرد است او اثر دارد هزار آن يكى را نام باشد بىشمار
هر موجودى به مقدار عظمتى كه دارد آثار فراوان و متنوعى را دارا مى باشد هر موجودى كه در جريان پهنهء هستى قرار بگيرد ، دو نوع ارتباط با اشياء ديگر پيدا مى كند :
نوع اول - نسبتها و روابطى است كه ميان آن موجود و ساير اشياء برقرار مى گردد بدون اين كه اين نسبتها و روابط جنبهء علت و معلول و تلازم آنها را با يكديگر نشان بدهد ، مانند اين كه ، شما وقتى كه رو به جنوب ايستاده‌ايد ، مشرق دست چپ و مغرب دست راست و شمال در پشت سر شما واقع مى شود ، در عين حال فلان ستاره بالاى سر شما قرار گرفته است ، همچنين ايستادن شما در آن نقطه پنجره را روبه روى شما كتابها را در پشت سر شما قرار داده است . . . اين نسبتها و روابط اغلب امور انتزاعى بوده و به موجوديت شما ارتباط عليت و تلازم ندارند .
اين امور انتزاعى سراسر موجودات را كه در پهنهء هستى در جريانند فرا گرفته است .
اين يك هندسهء وجودى است كه با اختلاف موقعيتها و وضع تماشا كنندگان متفاوت مى باشد .