تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٤٦٧ - توضيح

« إِنَّ الله اِشْتَرى مِنَ اَلْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ وَأَمْوالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ اَلْجَنَّةَ ٩ : ١١١ . . . » [١] ( خداوند از مؤمنين نفوس و اموالشان را در مقابل بهشتى كه به آنها خواهد داد خريده است ) .
« قالَ يا آدَمُ أَنْبِئْهُمْ بِأَسْمائِهِمْ فَلَمَّا أَنْبَأَهُمْ بِأَسْمائِهِمْ قالَ أَ لَمْ أَقُلْ لَكُمْ إِنِّي أَعْلَمُ غَيْبَ اَلسَّمواتِ وَاَلأَرْضِ وَأَعْلَمُ ما تُبْدُونَ وَما كُنْتُمْ تَكْتُمُونَ » ٢ : ٣٣ [٢] ( خداوند فرمود : اى آدم ، نامهاى آن حقايق را كه به تو تعليم داده‌ام به آنها خبر بده ، وقتى كه آدم نامهاى آنها را به فرشتگان خبر داد ، خداوند فرمود : من به شما نگفتم : غيب آسمانها و زمين را مى دانم و به آن چه كه آشكار مى كنند و پنهان مى دارند دانا هستم ) .
« أَ لَمْ نَجْعَلِ اَلأَرْضَ مِهاداً . وَاَلْجِبالَ أَوْتاداً . » ٧٨ : ٦ - ٧ [٣] ( آيا زمين را گهواره و كوه ها را مانند ميخ بر زمين قرار نداديم ) .
توضيح - ممكن است با نظر به آيهء فوق اين تو هم پيش بيايد كه زمين در منطق قرآن حركت نمى كند ، در صورتى كه زمين دو حركت وضعى و انتقالى دارد . مى گوييم : يقيناً مقصود از ميخ كارى وصل زمين به يك سطح ديگر نيست و اين كه زمين در فضا قرار گرفته است ، مدلول منابع معتبر اسلامى هم هست ، در سورهء فاطر آيهء ٤٠ قرار گرفتن زمين را در فضا چنين گوشزد مى كند : « ان الله يمسك السماوات و الارض ان تزولا » ( البته خداوند است كه آسمانها و زمين را از زوال و انحراف در فضا نگه مى دارد ) و به همين جهت بوده است كه جلال الدين در بارهء زمين مى گويد :

چون حكيمك اعتقادى كرده است كاسمان بيضه زمين چون زرده است گفت سائل چون بماند اين خاكدان در ميان اين محيط آسمان ؟

[١] سوره توبه ، آيهء ١١١ . .
[٢] سوره بقره ، آيهء ٣٣ . .
[٣] سوره نبأ ، آيهء ٧ و ٨ . .