تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٥٤٨ - تفسير ابيات

است كه به خواب رفته است .
صوفيان اين گله را با عجله و مانند اين كه هجوم كنند به شيخ باز گو كردند . شيخ خانقاه رو به صوفى كرده و گفت در هر حال كه هستى همواره ميانه رو باش ، در حديث آمده است كه :
« خير الامور اوسطها » .
( بهترين امور حد وسط آنها است ) اخلاطى كه در بدن انسانى است فقط در حال اعتدال است كه سودمند واقع مى شود اگر يكى از آن اخلاط به ديگرى افزونى گرفت ، موجب پديد آمدن بيمارى مى شود : هرگز با نزديكان و دوستان خويش بيش از حد صميمى مباش و اعتدال را رعايت كن زيرا نزديكى بيش از اندازه در آخر سبب فراق و دورى مى شود .
مگر نديدى كه موقعى كه حضرت موسى عليه السلام با خضر عليه السلام همراه شد و گفتگو و سؤال زياد از خضر كرد ، خضر باو گفت : اى موسى در اين جا بايستى از يكديگر جدا شويم .
مگر من نگفته بودم كه كارهايى را كه خواهم كرد ، علت آنها را مپرس . ساكت شو و مانند كسى باش كه نمى بيند ؟ اگر كسى كه از روى ناهماهنگى بايستى از كسى جدا شود ، با اين حال از او جدا نشود و پهلويش بنشيند در معنى او رفته و جدا شده است .
[ گر در يمنى چو با منى پيش منى ور پيش منى چو بىمنى در يمنى ] شخصى كه نتواند با يك مرد بالاترى همنشينى كند ، بايد برود و با آنان كه با او هماهنگ هستند دمساز شود . اگر از تو حدثى در نماز بروز كند ، نماز به تو مى گويد : برو طهارتت را تجديد كن ، اگر نرفتى براى تجديد طهارت ، باز با همان حال حركات و افعال و اذكار نماز را ادامه دادى ، نمازت نماز نبوده و حركات خشك و بىجان انجام داده‌اى كه هيچ نتيجه‌اى ندارد .
پاسبان براى حفظ خواب آلودگان است ، اما ماهيان درياى عظمت الهى احتياجى به