تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ١٧٠ - قرآن و زشتى و زيبايى در خلقت

( آنان كه به سراى آخرت ايمان نياورده‌اند ، كردارهايشان را به آنان مزين ساخته‌ايم ) .
« كَذلِكَ زُيِّنَ لِلْكافِرِينَ ما كانُوا يَعْمَلُونَ . » ٦ : ١٢٢ [١] ( بدينسان به آنان كه كفر مى ورزند كردارهايشان مزين جلوه مى كند ) .
« أَ فَمَنْ زُيِّنَ لَه سُوءُ عَمَلِه فَرَآه حَسَناً ٣٥ : ٨ . . . » [٢] ( آيا كسى كه كردار زشتش به او زيبا جلوه مى كند و آن را نيكو مى بيند . . ) .
ملاحظه مى شود كه دخالت شخصيت انسانى در به وجود آوردن زيبا چقدر اساسى است .
آيهء ديگرى وجود دارد كه تقريبا صريح در اين معنى است كه زينت و زيبا از تماشاى انسان در موجودات انتزاع مى گردد :
« وَلَقَدْ جَعَلْنا فِي اَلسَّماءِ بُرُوجاً وَزَيَّنَّاها لِلنَّاظِرِينَ . » ١٥ : ١٦ [٣] ( و ما در آسمان برجها قرار داديم و آنها را براى نظاره كنندگان مزين نموديم ) .
همان برجها كه روى قوانين هستى ضرورت و لزوم دارد زيبا هم جلوه مى كند . خلاصه از مجموع ملاحظات كه در موارد استعمال كلمه زينت نتيجه مى شود اين است كه زشتى و زيبايى به معناى معمولى كه در زيبا شناسى مطرح است . اگر هم از تمايل انسانها به احساس هماهنگى برون ذات و درون ذات واقعيت داشته باشد ، منظور اصلى خداوند از خلقت نبوده است ، بلكه اين ما انسانها هستيم كه به جهت حواس و ساير وسايل درك و معلومات و خواسته هاى خود اجزاء جهان طبيعت را به سه قسمت زشت ، زيبا ، متوسط تقسيم مى كنيم .

[١] سوره انعام ، آيهء ١٢٢ . .
[٢] سوره فاطر ، آيهء ٨ . .
[٣] سوره حجر ، آيهء ١٧ . .