تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٣٤١ - اختلاف اديان از ديدگاه قرآن

اديان است . در هر دين الهى اين اختلاف ديده مى شود كه در تفسير و تأويل و تحقيق اصول و مقررات آن دين به وجود مى آيد ، ولى روشن است كه اين اختلافات اغلب به متن حقيقى خود دين سرايت نمى كند ، مثلًا در دين اسلام اين همه مذاهب و مسالك كه ملل و نحل نويسها در بارهء آنها هياهو راه انداخته‌اند ، اغلب باز گو كنندهء نظريات صاحب نظران دين اسلام است ، نه اين كه واقعاً اسلام داراى هزار مذهب و مسيحيت داراى دو هزار مسلك بوده باشد . ملل و نحل نويسها اگر بىغرض فرض شوند يا اگر از نشان دادن اطلاع [ در عين بىاطلاعى كه هر نظريه‌اى را به عنوان يك مكتب معرفى مى كنند و يا مطابق عينكى كه به چشم زده‌اند ، نظريات مختلف را مذاهب مختلف مى نامند . ] دست بردارند و اديان الهى قيافهء حقيقى خود را آشكار بسازند ، خواهيم ديد كه : بشر مى تواند حقيقت را ببيند و مسئله هفتاد و دو ملت يا صدها ملت را فقط به عنوان نظريات تلقى كند ، نه اديان و ملتهاى متضاد گروه چهارم - آيات مربوط به اختلاف مقررات و احكام خود اديان است .
چند آيه در قرآن مجيد دلالت مى كند بر اين كه : براى هر امتى عبادتهاى مخصوصى مقرر شده بود از آن جمله :
« وَلِكُلِّ أُمَّةٍ جَعَلْنا مَنْسَكاً لِيَذْكُرُوا اِسْمَ الله عَلى ما رَزَقَهُمْ مِنْ بَهِيمَةِ اَلأَنْعامِ فَإِلهُكُمْ إِله واحِدٌ فَلَه أَسْلِمُوا وَبَشِّرِ اَلْمُخْبِتِينَ . » ٢٢ : ٣٤ [١] ( براى هر امتى عبادت مخصوصى قرار داديم تا نام خدا را به آن چه كه از چار پايان به آنها روزى كرده‌ايم ذكر كنند ، خداى همهء شما يك خدا است ، تنها به او اسلام بياوريد . به آنان كه به خدا تسليم مى شوند و تواضع و آرامش خاطر به او دارند بشارت بده ) .
اگر چه مورد اين آيه در مسئلهء ذبح چار پايان است ( و مى گويد : اين مسئله

[١] سوره حج ، آيهء ٣٥ . .