تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ١١٢ - منتخباتى از كتاب زن سى ساله اونوره بالزاك ترجمهء آقاى ادوارد ژوزف

بازيچه مى سازند و همه را به علت آن كه خود را تسليم و منقاد آنان ساخته‌اند ، خرد و بىارزش مى پندارند . آن گاه از اين فكر كوچك و پست ، اما ثابت و مصمم ، پيروزى و نتيجه‌اى صحيح و طبيعى به دست آورند ، كه اساساً مولود افكار بلند و عاملين اصلى آنها است . بنا بر اين ، براى آن كه بتوان در بارهء اين مغزهاى پوك قضاوت درست نمود و ارزش منفى آنها را سنجيد ، يك ناظر دقيق نه تنها بايد از آنها برتر باشد ، بلكه بايد از آنها باريك بين تر هم باشد . نه تنها بايد وسعت نظر داشته باشد ، بلكه بايد بسيار بردبار هم باشد و نه تنها بايد داراى افكار بلند و عقايد عالى باشد ، بلكه بايد بسيار ماهر و دقيق و نكته سنج نيز باشد . با تمام اينها ، هر قدر اين غاصبين و متظاهرين در دفاع از ضعف اخلاقى خود لايق و ماهر باشند ، مع هذا براى آنان بسيار دشوار است كه بتوانند زن و مادر و اطفال و دوستان نزديك خود را فريب دهند ، لكن اين اشخاص در مواردى كه وجههء عموميشان در مخاطره باشد ، راز نگه دارند و غالباً نزديكان خود را هم وادار مى كنند كه اين راز پوشى را بر ديگران نيز تحميل كنند .
اگر با اين دسايس خانوادگى بسيارى از ابله‌اى جاى اشخاص عالى قدر و فوق العاده را مى گيرند وضع اجتماعى به هم نمى خورد ، چه تعداد آنها با عدهء مردان بزرگى كه جاى ابلهان را گرفته‌اند ، مساوى است و بنا بر اين از لحاظ عدد به حد كافى استعداد ظاهرى در اجتماع نمايان مى شود . » [١] « در آغاز ، غريزهء بسيار لطيف زنانه باو مى گفت كه اطاعت از مردى صاحب هنر به مراتب بهتر است تا راه بردن و تحكم به مردى ابله و يك زن جوان كه ناچار است چون مردى فكر و عمل بكند نه زن است و نه مرد و تمام لطف جنس خود را با رنجهايى كه اختصاص به زنان دارد از دست مى دهد و در عين حال هيچ يك از مزايايى را كه قوانين ما جنس مرد تفويض كرده است دارا نخواهد بود . » [٢] « در واقع ، در زن جوانى كه هنوز قلبى صاف و بىآلايش دارد عشق آن پاك و

[١] زن سى ساله ، ص ٧٠ - ٦٨ . .
[٢] زن سى ساله ، ص ٧٣ - ٧٢ . .