تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٣٧ - كلام در اعتبار علم تفصيلى متكلم بمعناى لفظ و عدم اعتبار آن

ب: روايت سهل ساعدى كه نقل آن در كتب شيعه سنّى مشهور است، اين روايت مشتمل است بر تقديم قبول از ناحيه زوج بر ايجابى كه زن مى‌خواند و لفظ قبول را عبارت زوّجنيها آورده است.

شرح مطلوب‌

قوله: و به صرّح فى الخلاف: ضمير در « به » به تقديم قبول بر ايجاب راجع است.

قوله: و لعلّه الاصل: ضمير منصوبى در « لعلّه » به جواز تقديم قبول راجع است.

قوله: آية وجوب الوفاء: مقصود آيه شريفه: يا ايّها الّذين آمنوا اوفوا بالعقود مى‌باشد.

قوله: كاطلاق البيع و التجارة: يعنى همانطوريكه اطلاق ايندو آيه محمول است بر بيع و تجارت متعارف كه در آنها ايجاب و قبول مقدّم مى‌باشد.

قوله: و انّه تابع له: ضمير در « انّه » به قبول و در « له » به ايجاب راجع مى‌باشد.

قوله: فلا يصحّ تقدمّه عليه: يعنى تقدّم قبول بر ايجاب.

قوله: الاجماع عليه: يعنى الاجماع على عدم تقدّم القبول على الايجاب.

قوله: فى هذه المسئلة: يعنى مسئله تقديم القبول على الايجاب.

قوله: فيؤخذ به: يعنى لازمست به امر متّفق عليه اخذ شود و شيئ اختلافى طرح گردد.

قوله: خلافا للشيخ فى المبسوط فى باب النّكاح: يعنى مرحوم شيخ در باب نكاح از كتاب خلاف تقديم قبول بر ايجاب را تجويز فرموده است.

قوله: و ان وافق الخلاف فى البيع: يعنى در كتاب بيع از مبسوط همچون كتاب خلاف فتوى بعدم جواز تقديم قبول بر ايجاب داده است.

قوله: الّا انّه عدل عنه فى باب النّكاح: ضمير در « انّه » به شيخ طوسى (ره) و در « عنه » به جواز تقديم قبول بر ايجاب راجع بوده و مراد از باب النّكاح، باب النّكاح از كتاب مبسوط است.

قوله: بل ظاهر كلامه عدم الخلاف فى صحّته: يعنى بل ظاهر كلامه فى باب النّكاح من المبسوط عدم الخلاف فى صحّة تقديم القبول على الايجاب فى البيع.

قوله: صحّ عندنا و عند قوم من المخالفين: محلّ استشهاد همين فقره از كلام شيخ‌