تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٢٢ - الفاظ ايجاب و قبول
غيره بدل، لأنّ القبول على الحقيقة ممّا لا يمكن به الابتداء، و الابتداء بنحو اشتريت و ابتعت ممكن.
و سيأتي توضيح ذلك في اشتراط تقديم الايجاب.
ثمّ إنّ في انعقاد القبول بلفظ الإمضاء و الاجازة و الانفاذ و شبهها وجهين.
ترجمه:
مقاله مرحوم مصنّف
مرحوم مصنّف مىفرمايند:
وقوع بيع با لفظ « اشتريت » را مىتوان از عبارت كسانيكه به كلمه « بعت » و « ملكت » لفظ « شبههما » او « ما يقوم مقامهما» را عطف كردهاند استظهار نمود چه آنكه اراده خصوص لفظ « شريت » از آن جدا بعيد بنظر مىرسد.
و اگر آنرا بر لفظى كه در لغات ديگر در حق عاجز از عربيت قائممقام آندو است حمل كنيم اينحمل ابعد از گفتار گذشته است لذا بايد بگوئيم بطور متعيّن از معطوف لفظى كه لغة يا عرفا مرادف با آندو كلمه مىباشد اراده شده است از اينرو بايد بپذيريم كه لفظ مزبور « شريت » و « اشتريت » را شامل مىشود.
ولى بايد توجّه داشت كه اشكال سابق الذكر در « شريت » در اينجا بطريق اولى جارى است زيرا لفظ « شريت » در قرآن كريم در معناى بيع استعمال شده بلكه مىتوان ادّعاء نمود اساسا اينكلمه در قرآن شريف صرفا بهمين معنا آمده بخلاف « اشتريت » كه استعمال غالبش در خريدن است لذا لفظ « شريت » اگر با داشتن خصوصيّت مذكور محلّ اشكال باشد بطريق اولى « اشتريت » مورد اشكال مزبور بايد قرار بگيرد.
دفع اشكال از لفظ « اشتريت » و عدم صحّت آن
برخى در دفع اشكال از لفظ « اشتريت » گفتهاند:
اگرچه اين لفظ از اضداد بوده و هردو معناى خريد و فروش از آن اراده مىشود ولى وقتى آنرا مقدّم بر قبول آوردند نفس اين تقديم قرينه مىشود بر اينكه از آن بعنوان