تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٦٩ - موالات و اعتبار آن در عقد بيع
مبادرت به چند تعريف از آن رجوع نموده و فاصله بيندازد بعدا نمىتواند دنبالهاش را ادامه دهد بلكه لازم است از ابتداء شروع كرده و تعريفات واقع شده را بحساب نياورد تا بدين ترتيب موالات بين آنها رعايت گردد.
پايان كلام مرحوم شهيد اوّل
شرح مطلوب
قوله: الموالاة بين ايجابه و قبوله: مقصود از موالات اينستكه بين ايجاب و قبول نه زمان طويل فاصله شود و نه كلامى غير از الفاظ عقد.
قوله: ذكره الشيخ فى المبسوط: ضمير مفعولى به شرط موالات راجع است.
قوله: و نحوه: يعنى و نحو العقد همچون قرائت در نماز يا اجزاء و اركان آن چه آنكه بين كلمات و فصول قرائت نبايد فاصله باشد همانطوريكه بين افعال و اركان نماز فاصله جايز نيست.
قوله: و هى مأخوذة من اعتبار الاتّصال: ضمير « هى » به موالات عود مىكند.
قوله: بين المستثنى و المستثنى منه: يعنى همانطوريكه بين مستثنا و مستثنا منه نبايد فاصله شود بين ايجاب و قبول عقد نيز اينمعنا بايد مراعات گردد و اعتبار موالات بين مستثنا و مستثنا منه منشاء شده براى اشتراط و اعتبار آن در موارد ديگر چنانچه ذكر گرديد.
قوله: و منه الفوريّة: ضمير در « منه » به اعتبار موالات راجع است.
قوله: فى استتابة المرتدّ: يعنى حضرات فرمودهاند بين استتابه و توبه موالات شرط است البتّه بعضى فرمودهاند بعد از استتابه و درخواست توبه بلافاصله بر مرتد واجب است توبه كند بطوريكه اين عبارت صادق باشد: استتيب المرتدّ، فتاب.
ولى برخى ديگر گفتهاند بين استتابه و توبه تا سه روز فاصله اشكالى ندارد ولى بيش از آن جايز نبوده و باعث بهم خوردن موالات مىشود.
قوله: بطله: مضير فاعلى به سكوت و ضمير مفعولى به اذان راجع است.
قوله: فى اثناء القرائة: يعنى قرائت نماز.
قوله: او قرائة غيرها: يعنى قرائت غير نماز همچون قرائت قرآن.