تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٢٩ - كلام در اعتبار علم تفصيلى متكلم بمعناى لفظ و عدم اعتبار آن

« جوّزتك » كه بمعناى تجويز نمودن و احتمال دادن و معانى ديگر نيز مى‌آيد از اينرو استعمالش در تزويج جايز نيست در نتيجه اراده اينمعنا از آن موجب فساد عقد مى‌گردد.

و از اين شرح و توضيحى كه داديم بخوبى روشن شد كه اگر در صيغ عقود از لغات تحريف شده استفاده شود در صورتيكه استعمال آنها مغيّر معنا نباشد اشكالى نداشته و موجب فساد عقد نخواهد بود.

كلام در اعتبار عربيّت تمام اجزاء عقد و عدم اعتبار آن‌

سپس مرحوم مصنّف مى‌فرمايند:

در اينكه لازم است تمام اجزاء عقد (اجزاء ايجاب و قبول) حتى ثمن و مثمن نيز عربى باشند يا عربى بودن صرف صيغه‌اى كه بر انشاء ايجاب و قبول دلالت دارد كفايت مى‌كند مثل اينكه موجب بگويد: بعتك اين كتاب را به ده درهم.

دو احتمال است و از نظر ما اقوى احتمال اوّل مى‌باشد زيرا لفظ غير عربى همچون شيئ معدوم بوده لاجرم گويا در كلام چيزى ذكر نشده.

بلى، اگر ذكر متعلّقات صيغه ايجاب را لازم ندانيم همانطوريكه در قبول واجب نيست و ملتزم شويم بكفايت مجرّد فهميده شدن آنها اگرچه از غير لفظ باشد البتّه احتمال دوّم قوى و متعيّن مى‌گردد ولى مرحوم شهيد اوّل در كتاب غاية المراد در مسئله تقديم قبول بر ايجاب تصريح نموده‌اند بر وجوب ذكر عوضين در ايجاب و بدين ترتيب لازمست بعربى باشند.

كلام در اعتبار علم تفصيلى متكلّم بمعناى لفظ و عدم اعتبار آن‌

سپس مرحوم مصنّف مى‌فرمايند:

در اينكه لازم است متكلّم علم تفصيلى بمعناى لفظ داشته باينمعنا كه بين مدلول « بعت » و « ابيع » و « انا بايع» فرق گذارد يا مجرّد علمش باينكه اين لفظ در