تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٥٠ - نقل كلام مرحوم محقق ثانى در جامع المقاصد و نظريه ايشان در اجاره فاسده

قوله: فى اصل الكلّيّة المذكورة: مقصود كلّ عقد يضمن بصحيحه يضمن بفاسده.

قوله: ثمّ انّ مقتضى ذلك: مشار اليه « ذلك » ما لا يضمن بصحيحه لا يضمن بفاسده مى‌باشد.

قوله: و حكى فيها عن بعض: ضمير فاعلى در « حكى » به صاحب رياض و در « فيها » به رياض راجع است.

قوله: نسبته الى المفهوم من كلمات الاصحاب: ضمير در « نسبته » به الحكم بالضمان راجع است.

قوله: فى مجمع الفائدة: نام ديگر اين كتاب مجمع البرهان يا شرح ارشاد مى‌باشد.

قوله: و ما ابعد ما بينه: يعنى ما بين ما قاله الاردبيلى (ره).

قوله: فيقال: يعنى فيقال فى تقرير عدم ضمان المستأجر.

قوله: انّه دخل: ضمير در « انّه » و « دخل » به مستأجر راجع است.

قوله: و ان لم يكن مستحقّا: يعنى مستحقّا لاستيفاء المنفعة.

قوله: فلا تكون العين بذلك مضمونة: مشار اليه « ذلك » اجاره فاسد مى‌باشد.

قوله: و لو لا ذلك: مشار اليه « ذلك » اقدام بر عدم ضمان مى‌باشد.

قوله: لانّ استيلائه بغير حقّ: ضمير در « استيلائه » به مرتهن راجع است.

قوله: و هو باطل: ضمير « هو » به ضمان مرتهن راجع است.

قوله: و لعلّ الحكم بالضمان فى المسئلة: يعنى مسئله اجاره فاسده.

قوله: فيده عليها يد عدوان: ضمير در « يده » به مستأجر راجع بوده و در « عليها » به عين برمى‌گردد.

قوله: معارضة هنا بقاعدة اليد: مشار اليه « هنا » مسئله اجاره فاسده مى‌باشد.

قوله: فالقاعدة المذكورة غير مخصّصة الخ: يعنى در نتيجه بايد گفت:

قاعده « كلّ عقد يضمن بصحيحة الخ» را نمى‌توان بواسطه عين مستأجره مورد تخصيص يا تخصّص قرار داد.

تقرير تخصيص آنستكه بگوئيم:

اگرچه قاعده عكسا و طردا شامل عين مستأجره نيز مى‌شود و طبق آن مستأجر ضامن عين نيست ولى اينحكم تخصيص خورده و مستأجر ضامن آن مى‌باشد.